نشست علمی «کاربست اندیشههای مقاومتی شهید سید حسن نصرالله در جنگ تحمیلی سوم» با همت معاونت پژوهش جامعهالزهرا سلاماللهعلیها و با همکاری دبیرخانه کنگره بینالمللی «امناءالرسل» و مدرسه علمیه تخصصی امام حسن مجتبی علیهالسلام برگزار شد.
در این نشست ابعاد نظری و کاربردی «الهیات مقاومت» در پرتو اندیشههای شهید سید حسن نصرالله مورد بررسی قرار گرفت و سرکار خانم سمیه حسنی، استاد و پژوهشگر حوزه علمیه خواهران ، به عنوان سخنران اصلی به تبیین مبانی نظری الهیات مقاومت پرداخت.
وی با اشاره به اینکه رویکرد فکری«الهیات مقاومت» برمجموعهای ازمبانی بنیادین همچون خداشناختی، انسانشناختی، جهانشناختی، راهنماشناختی، معرفتشناختی و هستیشناختی استوار است، تأکید کرد: هر یک از این مبانی ظرفیت بحثهای گسترده و مستقل دارد، اما در این نشست به مهمترین محورهای آن اشاره می شود.
تبیین مبانی خداشناختی الهیات مقاومت
وی درتبیین مبانی خداشناختی الهیات مقاومت اظهار داشت: باور به حاکمیت مطلق الهی در همه عرصههای زندگی، اعتقاد به تدبیر امور از سوی خداوند و حرکت در مسیر جلب رضایت الهی از ارکان اساسی این نگرش است.
به گفته این استاد جامعه الزهرا ، سنتهای الهی در تاریخ نقش تعیینکنندهای در سرنوشت ملتها دارند و یکی از مهمترین اضلاع الهیات مقاومت، باور به نصرت الهی است.
خانم حسنی با استناد به آیاتی از قرآن کریم از جمله «وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا» و «إِن یَنصُرْکُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَکُمْ» تأکید کرد که مجاهدت در راه خداوند، زمینه هدایت الهی و پیروزی جبهه حق را فراهم میکند.
مبانی انسانشناختی الهیات مقاومت
این استاد حوزه در ادامه به مبانی انسانشناختی الهیات مقاومت پرداخت و گفت: در این رویکرد، انسان موجودی مختار و مسئول است که در تعیین سرنوشت فردی و اجتماعی خود نقش فعالی دارد.
وی افزود:برخلاف برخی جریانهای فکری معاصر که گاه انسانمحوری را جایگزین خدامحوری میکنند، درالهیات مقاومت انسان در چارچوب بندگی خداوند معنا مییابد و در عین حال مسئولیت اجتماعی او مورد تأکید قرار میگیرد.
سخنران این نشست افزود؛ میدان مقاومت عرصه تقابل ارادهها و عزمهاست و هر جبههای که از اراده و همت قویتری برخوردار باشد، در این میدان دست برتر را خواهد داشت.
مبانی جهانشناختی الهیات مقاومت
سخنران این نشست در بخش دیگری از سخنان خود به مبانی جهانشناختی الهیات مقاومت اشاره کرد و گفت: در این نگاه، جهان بر پایه عدل الهی سامان یافته و مقابله با ظلم و سلطهگری بخشی از مسئولیت انسان مؤمن در برابر نظام هستی است. از این منظر، مقاومت صرفاً یک واکنش سیاسی یا اجتماعی نیست، بلکه پاسخی مبتنی بر نگرشی الهیاتی به نظم جهان به شمار میرود.
وی افزود: ایستادگی در برابر نظام سلطه و دفاع از مظلومان جلوهای از تحقق عدالت در عرصه فردی و اجتماعی است و در نهایت به عزت و غلبه جبهه حق میانجامد.
مبانی راهنماشناختی الهیات مقاومت
حسنی با تأکید بر جایگاه ولایت معصومان علیهمالسلام در هدایت جامعه اسلامی، پیروی از سیره و سنت قولی، فعلی و تقریری آنان را از عوامل اصلی جهتگیری صحیح در مسیر مقاومت دانست و اشاره به آیه ۱۴۶ سوره آلعمران درباره همراهی مؤمنان با پیامبران الهی در میدانهای دشوار، استقامت و پایداری را از ویژگیهای اساسی جبهه حق برشمرد.
وی با استناد به آیه «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَکَ» به دیدگاه علامه طباطبایی درباره تأکید شدید این آیه بر ضرورت پایداری درمسیر حق اشاره کرد و گفت ؛این فرمان الهی همه مؤمنان را به استقامت در مسیر توحید فرا میخواند.
مبانی معرفتشناختی الهیات مقاومت
این پژوهشگر حوزه مقاومت در بخش دیگری از سخنان خود مبانی معرفتشناختی الهیات مقاومت را مورد توجه قرار داد واظهار داشت: در این چارچوب، تقابل حق و باطل واقعیتی دائمی در تاریخ بشر است و مفاهیمی همچون مبارزه با ظلم، یاری مظلوم و مقابله با طاغوت گزارههایی حقیقی و معتبر به شمار میروند.
وی افزود: مقاومت در این نگاه صرفاً بر احساسات یا هیجانات تکیه ندارد، بلکه بر عقلانیت و بنای عقلا استوار است و از همین رو رویکردی عقلانی و نتیجهبخش محسوب میشود بنا بر این یکی از راهبردهای جبهه باطل برای تضعیف مقاومت، ترویج نسبیگرایی و شکگرایی در حوزه ارزشهاست.
در پایان این نشست، بر ضرورت تبیین علمی و نظری اندیشههای مقاومت و بازخوانی تجربههای موفق آن در تحولات معاصر جهان اسلام تأکید شد. همچنین حاضران با طرح پرسشها و دیدگاههای خود، ابعاد مختلف الهیات مقاومت و کاربست آن در شرایط امروز منطقه را مورد بحث و بررسی قرار دادند.
این نشست درراستای گسترش مطالعات میانرشتهای در حوزه الهیات، اندیشه سیاسی اسلام و مطالعات مقاومت برگزار شد و مورد توجه پژوهشگران و طلاب قرار گرفت.
