این کنفرانس دو روزه بهصورت ترکیبی (حضوری و برخط) با عنوان «تمدن ایرانی اسلامی: هویت، مؤلفهها و شکوه تاریخی» برای نخستینبار در شهر فرهنگی اروپا وین برگزار خواهد شد.
بخش حضوری این رویداد علمی روز چهارشنبه ۱۸ فوریه ۲۰۲۶ (۲۹ بهمن ۱۴۰۴) از ساعت ۱۶:۰۰ تا ۱۹:۳۰ و بخش برخط آن روز پنجشنبه ۱۹ فوریه ۲۰۲۶ (۳۰ بهمن ۱۴۰۴) برگزار میشود. هدف این کنفرانس تبیین ابعاد هویتی، معنوی و فلسفی تمدن ایرانی–اسلامی، بررسی نقش زبان فارسی در انتقال میراث فرهنگی، و تحلیل ظرفیت دستیابی به وحدت در میان تنوع فرهنگی و دینی است.
در آیین افتتاحیه این کنفرانس، شماری از استادان و پژوهشگران برجسته ایرانشناسی از اتریش و ایران سخنرانی خواهند کرد. همچنین، از کتاب «ایرانشناسان اتریشی» که به همت خانه حکمت ایرانیان در وین تدوین و منتشر شده است، رونمایی میشود.
در همین مراسم، پیام مکتوب صدراعظم فدرال اتریش خطاب به رایزن فرهنگی ایران به مناسبت انتشار این کتاب قرائت خواهد شد. افزون بر این، نخستین دوره جایزه کتاب به نام زندهیاد برت فراگنر (بنیانگذار مؤسسه ایرانشناسی اتریش) به یکی از برترین آثار ایرانشناسی منتشرشده در اتریش اعطا میشود.
در نشستهای بعدی، موضوعاتی همچون هویت و روح تمدن ایرانی، تجلیات آن در هنر و معماری، جایگاه حکمت و فلسفه، نظریه ایرانشهر و تعامل متقابل تشیع دوازدهامامی و ایران با مشارکت پژوهشگران و استادان داخلی و بینالمللی بررسی خواهد شد. مقالات برگزیده نیز پس از داوری علمی در مجموعهای پژوهشی منتشر میشوند.
رضا غلامی، رایزن فرهنگی ایران در اتریش و رئیس خانه حکمت ایرانیان در وین و دبیر علمی کنفرانس—که خود از پژوهشگران برجسته مطالعات تمدنی بهشمار میرود—درباره این رویداد گفت: این کنفرانس علمی در ادامه تلاشهای رایزنی فرهنگی ایران در اتریش برای توسعه ایرانشناسی برگزار میشود و به بررسی ابعاد گوناگون تمدن درخشان ایرانی–اسلامی میپردازد. با توجه به جایگاه اتریش در اروپا بهعنوان یکی از مراکز ایرانشناسی، انتظار میرود این رویداد به نقطه عطفی در روابط فرهنگی و علمی دو کشور تبدیل شود.
وی افزود: با وجود تلاشهای صورتگرفته در داخل و خارج از کشور برای گسترش و تعمیق ایرانشناسی، همچنان خلأهای مهمی وجود دارد که باید بهویژه از طریق نقشآفرینی استادان و پژوهشگران ایرانی در مجامع علمی جهان و تعامل میان ایرانشناسان ایرانی و غیرایرانی برطرف شود. یکی از این خلأها، ضعف رویکرد تمدنی در ایرانشناسی است.
الهام ملکزاده، دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دبیر علمیِ همکار کنفرانس—که از ایرانشناسان برجسته نیز هست—توضیح داد: از میان مقالات دریافتی، کمیته علمی در نهایت پانزده مقاله برتر را برای ارائه در دو پنل تخصصی کنفرانس برگزیده است. همه مقالات از کیفیت پژوهشی بالایی برخوردارند و برخی نیز مستقیماً از سوی استادان طراز اول ایرانشناسی به دبیرخانه کنفرانس ارسال شدهاند.
وی افزود: این مقالات پس از برگزاری کنفرانس و طی فرایند ویرایش علمی، در قالب کتاب منتشر خواهند شد.
ملکزاده همچنین خاطرنشان کرد: «ارائههای روز دوم کنفرانس بهصورت برخط و در دو زبان، با مشارکت پژوهشگران دعوتشده این حوزه برگزار میشود و چکیده مقالات پیش از برگزاری کنفرانس در اختیار علاقهمندان قرار خواهد گرفت.
برگزارکنندگان امیدوارند این نشست با تقویت پژوهشهای میانرشتهای، گسترش رویکرد تمدنی، شناسایی مسائل نوپدید در ایرانشناسی و ارائه چارچوبهای نظری جدید، گامی مؤثر در تعمیق شناخت علمی از تمدن ایرانی–اسلامی و معرفی ظرفیتهای فرهنگی و فکری آن در اتریش و دیگر مراکز ایرانشناسی جهان بردارد.
