سومین نشست تبیینی «ایران؛ قدرت اول جهان بر اساس محاسبات الهی» با حضور حجج‌الاسلام والمسلمین مهدی سلیمانی‌اردهالی رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، محمدحسن زمانی مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور و مهدی ابوطالبی معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) و به همت خبرگزاری حوزه در قم برگزار شد.
در این نشست، سخنرانان با استناد به آیات قرآن کریم و تجربه چهار دهه ایستادگی ملت ایران، تفاوت بنیادین «محاسبات مادی» و «محاسبات الهی» در سنجش قدرت را تشریح کردند و تأکید کردند: انقلاب اسلامی برای کشورگشایی و تشکیل امپراتوری به میدان نیامد، بلکه برای نفی سلطه، استبداد و ظلم و تأمین استقلال و آزادی ملت ایران شکل گرفت.
به باور این استادان، آنچه آمریکا را با همه ناوهای هواپیمابر و پایگاه‌های نظامی‌اش در برابر ایران ناتوان نشان داده، نه صرفاً توان موشکی، بلکه مؤلفه‌هایی است که در هیچ دانشکده نظامی جهان تدریس نمی‌شود: «ایمان به خدا، دین، رهبری الهی، همراهی مردم، صبر و توسل به اهل‌بیت(ع)»
مؤلفه‌های قدرت در نگاه الهی فراتر از شاخص‌های مادی است
حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی سلیمانی‌اردهالی رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در نشست تبیینی «ایران؛ قدرت اول جهان بر اساس محاسبات الهی» با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره جایگاه قدرت ایران در محاسبات الهی، به تبیین مؤلفه‌های قدرت حقیقی، تفاوت نگاه مادی و الهی به قدرت، فلسفه شکل‌گیری انقلاب اسلامی و نقش خداوند، دین، رهبری الهی و همراهی مردم در اقتدار جمهوری اسلامی پرداخت.
وی با اشاره به آیه شریفه «اللَّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ» اظهار کرد: برای فهم این تعبیر که ایران بر اساس محاسبات الهی قدرت اول جهان است، ابتدا باید مؤلفه‌های قدرت را بشناسیم و بررسی کنیم که قدرت حقیقی از چه عواملی شکل میگیرد و جایگاه جمهوری اسلامی ایران در این معادله چیست.
رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه مفهوم قدرت برای مردم و اهالی علم و دانشگاه و حوزه، مفهومی شناخته‌شده و ملموس است، گفت: هنگامی که از قدرت اول جهان سخن می‌گوییم، باید روشن کنیم که این قدرت در مقایسه با چه قدرت‌هایی مطرح می‌شود و در نظام بین‌الملل چه تعریفی از قدرت ارائه شده است.
وی افزود: در مهندسی قدرت جهانی، این‌گونه القا شده است که آمریکا قدرت نخست جهان است و پس از آن کشورهایی مانند چین و روسیه قرار دارند. این تصویر از قدرت، برای تحقق اهداف قدرت‌های سلطه‌گر و فراهم کردن زمینه سلطه کم‌هزینه بر ملت‌ها، منابع و ذخایر آنان و نیز استعمار کشورها و وابسته کردن دولت‌ها ترویج شده است.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی ادامه داد: انقلاب اسلامی که به رهبری امام خمینی(ره) و با همراهی مردم به پیروزی رسید و با رهبری رهبر شهید انقلاب استمرار پیدا کرد، این موازنه قدرت را با چالش روبه‌رو ساخت و زمینه تغییرات و تحولات مهمی را فراهم آورد. از همین رو، دشمنان از دوران جنگ تحمیلی علیه ملت ایران تاکنون، فشارها و درگیری‌های خود را ادامه داده‌اند.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به تعریف الهی قدرت خاطرنشان کرد: مؤلفه‌های قدرت در نگاه اسلام با مؤلفه‌هایی که مادی‌گرایان، لیبرالیست‌ها و سکولارها تعریف می‌کنند، تفاوت دارد. در نگاه اسلامی، نخستین مؤلفه قدرت خداوند متعال است و پس از آن، دین، رهبری الهی، همراهی مردم و همچنین توانمندی‌های نظامی، اقتصادی، سایبری و هوش مصنوعی قرار می‌گیرند.
رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تصریح کرد: برخی از این مؤلفه‌ها، مانند توان نظامی و اقتصادی و فناوری، در نظام‌های قدرت‌محور غربی نیز مورد توجه‌اند؛ اما پرسش اصلی این است که آیا تعبیر قدرت اول جهان بر اساس محاسبات الهی، ریشه قرآنی و روایی دارد و آیا جمهوری اسلامی به دنبال تشکیل امپراتوری و کشورگشایی است یا مسئله دیگری را دنبال می‌کند؟
ظهور انقلاب اسلامی برای نفی سلطه
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی با اشاره به تاریخ ظهور اسلام و سیره پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: برای شناخت هدف انقلاب اسلامی، باید به آغاز ظهور اسلام توجه کنیم. همه مسلمانان، اعم از شیعه و اهل سنت، می‌دانند که ظهور اسلام برای کشورگشایی و الحاق سرزمین‌ها به قلمرو عربستان نبود.
وی افزود: پیامبر اکرم(ص) در پی آن نبودند که کشورهای دیگر را به سرزمین خود ملحق کنند؛ بلکه اسلام نهضتی الهی بود که برای مقابله با اخلاقیات پست، شرک و جاهلیت ظهور کرد تا مردم را با آموزه‌های الهی تعلیم و تربیت کند و آنان را در مسیر عمل به فرامین خداوند و رسیدن به سعادت قرار دهد.
این استاد حوزه ادامه داد: دشمنان، اهداف و آموزه‌های اسلام را در تعارض با منافع خود دیدند و در برابر پیامبر اکرم(ص) ایستادند. فشارها، محاصره، مشکلات، تبعید، هجرت از مکه به مدینه و جنگ‌هایی مانند بدر، احد و احزاب بر پیامبر(ص) تحمیل شد؛ در حالی که پیامبر اسلام، پیامبر رحمت برای جهانیان بودند و آغازگر جنگ با هدف کشورگشایی و توسعه سرزمینی نبودند.
وی با بیان اینکه انقلاب اسلامی ایران نیز چنین ماهیتی دارد، گفت: در طول ۴۸ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ملت ایران شاهد شکل‌گیری نظامی بوده است که هدف آن کشورگشایی و تشکیل امپراتوری نبوده است. این ادعا که جمهوری اسلامی به دنبال تشکیل امپراتوری و سلطه بر کشورهای اسلامی است، با هدف و ماهیت انقلاب اسلامی سازگاری ندارد.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی تصریح کرد: انقلاب اسلامی برای نفی سلطه، جهالت و ظلم طاغوت پهلوی شکل گرفت؛ رژیمی که ادامه‌دهنده مسیر طاغوت‌های پیشین بود. ملت ایران انقلاب کرد تا آزاد، مستقل و برخوردار از امنیت باشد و بتواند درباره سرنوشت خود تصمیم بگیرد.
وی با اشاره به آرمان‌های امام خمینی(ره) اظهار کرد: مردم ایران باید آقای خودشان باشند، خودشان تصمیم بگیرند، منابع و ذخایرشان در اختیار خودشان باشد و کشورشان مستعمره نباشد. حاکمان ایران نیز نباید تحت سلطه قدرت‌های خارجی و دست‌نشانده آنان باشند. انقلاب اسلامی برای تحقق همین اهداف و نفی سلطه بیگانگان به پیروزی رسید.
اتحاد ملت‌های اسلامی برای مقابله با استکبار جهانی
رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی خواهان همبستگی ملت‌های اسلامی است، گفت: ما می‌خواهیم با کشورهای اسلامی، در کنار یکدیگر و به‌عنوان ید واحده، در برابر سلطه جهانی بایستیم.
وی با اشاره به آیه شریفه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» افزود: دعوت قرآن کریم به وحدت و پرهیز از تفرقه، مبنای حرکت جمعی مسلمانان برای مقابله با سلطه و استکبار جهانی است؛ سلطه‌ای که چنگال‌های خود را به‌ناحق بر کشورهای اسلامی و غیراسلامی گسترانده است.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی با اشاره به نمونه‌هایی از رفتار قدرت‌های سلطه‌گر در جهان، تصریح کرد: آنچه در ونزوئلا و در ماجرای دستگیری رئیس‌جمهور قانونی یک کشور و تصاحب منابع نفتی آن رخ داده، از نمونه‌های رفتار سلطه‌جویانه و خلاف اصول اخلاقی در عرصه بین‌المللی است.
وی ادامه داد: جنایت‌های رژیم صهیونیستی در غزه و اقداماتی که نتانیاهو و رژیم صهیونیستی علیه مردم مظلوم انجام داده‌اند، در برابر چشم جهانیان قرار دارد. این رخدادها نمونه‌هایی از پیامدهای سلطه‌طلبی و بی‌اعتنایی به حقوق ملت‌هاست.
این استاد حوزه با اشاره به جنگ‌های تحمیلی علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله جنگ دوازده‌روزه و جنگ اخیر، اظهار کرد: شهادت رهبر شهید انقلاب، حملات به نقاط مختلف کشور و شهادت کودکان در مدرسه میناب، از جمله حوادث تلخی است که در جریان این درگیری‌ها رخ داده است.
وی تأکید کرد: ملت‌ها باید ریشه‌های این رفتارها و نقش سلطه‌گری آمریکا را بشناسند. جمهوری اسلامی در پی آن است که این رویه استکباری را نفی کند و اجازه ندهد ملت ایران بار دیگر به دوران وابستگی و سلطه‌پذیری بازگردد.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی با اشاره به سخن امام خمینی(ره) مبنی بر اینکه «هرچه فریاد دارید بر سر آمریکا بکشید»، گفت: در این نگاه، آمریکا کانون اصلی فتنه و سلطه‌گری در جهان به شمار می‌رود و انقلاب اسلامی برای پایان دادن به این وضعیت و جلوگیری از بازگشت ایران به دوران وابستگی شکل گرفته است.
وی با تأکید بر اینکه بازگشت ملت ایران به شرایط پیش از انقلاب امکان‌پذیر نیست، افزود: رهبر معظم انقلاب نیز بر این نکته تأکید کرده‌اند که بازگرداندن ملت ایران به دوران پیش از انقلاب، امری محال است.
خداوند؛ نخستین مؤلفه قدرت در محاسبات الهی
رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بازگشت به مؤلفه‌های قدرت در نگاه اسلامی اظهار کرد: نخستین مؤلفه قدرت، خداوند متعال است؛ همان‌گونه که قرآن کریم می‌فرماید: «اللَّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ».
وی افزود: بر اساس این آیه، خداوند ولیّ مؤمنان است و آنان را از تاریکی‌ها به سوی نور هدایت می‌کند. این هدایت الهی، یک سنت الهی است و مؤمنان با ورود به مسیر ایمان و ولایت خداوند، از ظرفیت این هدایت برخوردار می‌شوند.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی با اشاره به مواجهه پیامبر اکرم(ص) با دشمنان اسلام خاطرنشان کرد: هنگامی که دشمنان می‌گفتند «نَحْنُ لَنَا الْعُزَّی وَلَا عُزَّی لَکُمْ»، پیامبر اکرم(ص) در پاسخ بر این حقیقت تأکید کردند که «اللَّهُ مَوْلَانَا وَلَا مَوْلَی لَکُمْ»؛ خداوند مولای ماست و شما مولایی ندارید.
وی تصریح کرد: این منطق نشان می‌دهد که در محاسبات الهی، اتکای مؤمنان به خداوند جایگاهی اساسی دارد. قدرتی که بر پایه ولایت الهی شکل میگیرد، تنها با معیارهای مادی قابل سنجش نیست.
دین و پیروی از اهل‌بیت(ع)؛ از پایه‌های اقتدار ملت ایران
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی ، دومین مؤلفه قدرت را دین دانست و گفت: ملت ایران دیندار است، اعتقادات دینی دارد و پیرو پیامبر مکرم اسلام(ص) و اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) است.
وی با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب درباره ملت ایران افزود: ملتی که پیرو و مرید اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) است، از یک پشتوانه اعتقادی و معنوی برخوردار است که نمی‌توان آن را در محاسبات صرفاً مادی نادیده گرفت.
این استاد حوزه ادامه داد: دین، اعتقاد به خداوند و پیروی از پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع)، از مؤلفه‌هایی است که در شکل‌گیری هویت و استقامت ملت ایران نقش دارد. این پشتوانه اعتقادی، در کنار سایر مؤلفه‌ها، قدرت و توان ایستادگی جامعه را تقویت می‌کند.
رهبری الهی و همراهی مردم؛ دو رکن تعیین‌کننده قدرت
رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، رهبری الهی را از دیگر مؤلفه‌های اساسی قدرت برشمرد و اظهار کرد: رهبری الهی در کنار ایمان و دین، در پیروزی انقلاب اسلامی و استمرار ایستادگی ملت ایران در برابر دشمنان نقش داشته است.
وی همراهی مردم را نیز از ارکان مهم قدرت دانست و افزود: همراهی مردم، محرک تاب‌آوری و استقامت جامعه است. اگر مردم در صحنه حضور داشته باشند و در مسیر حق ایستادگی کنند، این همراهی می‌تواند در برابر فشارهای دشمنان نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کند.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی با اشاره به آیه شریفه «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا» اظهار کرد: قرآن کریم به کسانی که می‌گویند پروردگار ما خداست و سپس استقامت می‌کنند، بشارت می‌دهد که فرشتگان بر آنان نازل می‌شوند و می‌گویند نترسید و اندوهگین نباشید.
وی ادامه داد: این آیه، ایمان و استقامت را در کنار یکدیگر مطرح می‌کند و نشان می‌دهد که باور دینی باید در عمل و پایداری انسان ظهور پیدا کند. همراهی مردم با رهبری الهی و ایستادگی آنان در مسیر حق، از مؤلفه‌های اساسی اقتدار جامعه است.
تجربه پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع)؛ اهمیت همراهی مردم
حجت‌الاسلام والمسلمین سلیمانی‌اردهالی برای تبیین نقش مؤلفه‌های قدرت، به مقایسه شرایط دوران پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) پرداخت و گفت: در دوران پیامبر اسلام(ص)، مجموعه‌ای از مؤلفه‌های قدرت در کنار یکدیگر قرار گرفتند و جامعه اسلامی از شرایط دشوار آغازین، از جمله فشارهای دوران شعب ابی‌طالب، به مرحله‌ای رسید که قدرت و نفوذ اسلام گسترش یافت.
وی افزود: پیامبر اکرم(ص) با برخورداری از رهبری الهی، دین و همراهی مؤمنان توانستند جامعه اسلامی را شکل دهند و آن را در مسیر پیشرفت قرار دهند.
رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ادامه داد: اما در دوران امیرالمؤمنین علی(ع)، با وجود حضور امام معصوم و رهبری الهی، یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت، یعنی همراهی مردم، به اندازه لازم وجود نداشت. مردم آن‌گونه که باید از آن حضرت حمایت نکردند و این مسئله در شرایط سیاسی و اجتماعی دوران ایشان اثر گذاشت.
وی با اشاره به رنج‌ها و دشواری‌های دوران حکومت امیرالمؤمنین(ع) تصریح کرد: این تجربه تاریخی نشان می‌دهد که حتی با وجود رهبری الهی، اگر همراهی مردم وجود نداشته باشد، تحقق اهداف و اداره جامعه با موانع جدی روبه‌رو می‌شود.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی تأکید کرد: بنابراین، مؤلفه‌های قدرت باید در کنار یکدیگر قرار گیرند. وجود امکانات نظامی، اقتصادی، سایبری و فناوری به‌تنهایی برای اقتدار یک کشور کافی نیست؛ همان‌گونه که همراهی مردم بدون توجه به سایر ظرفیت‌ها نیز نمی‌تواند همه نیازهای جامعه را برطرف کند.
چرا قدرت نظامی و اقتصادی به‌تنهایی تضمین‌کننده پیروزی نیست؟
این استاد حوزه با اشاره به توانمندی‌های آمریکا در عرصه‌های نظامی و اقتصادی اظهار کرد: آمریکا از امکانات گسترده نظامی و اقتصادی برخوردار است و این ظرفیت‌ها را نمی‌توان نادیده گرفت؛ اما برخورداری از این امکانات به‌تنهایی تضمین‌کننده پیروزی نیست.
وی افزود: در نگاه الهی، قدرت‌های مادی در برابر قدرت خداوند استقلال مطلق ندارند و نمی‌توان آنها را تنها عامل تعیین‌کننده نتیجه درگیری‌ها دانست. از این منظر، اعتقاد به خداوند و همراهی مردم، در کنار ظرفیت‌های نظامی و اقتصادی، از عوامل مؤثر در قدرت حقیقی به شمار می‌روند.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی با تأکید بر اینکه مؤمنان باید در کنار اتکا به خداوند از امکانات و ابزارهای لازم نیز برخوردار باشند، گفت: جمهوری اسلامی ایران در کنار پشتوانه اعتقادی و مردمی خود، از ظرفیت‌های نظامی و اقتصادی نیز برخوردار است و توان موشکی کشور یکی از ابزارهای دفاعی مهم آن محسوب می‌شود.
وی با اشاره به مضمون آیات جهاد در قرآن کریم خاطرنشان کرد: قرآن کریم مؤمنان را به مجاهدت و ایستادگی فرا می‌خواند. بنابراین، توکل به خداوند به معنای کنار گذاشتن ابزار و توان دفاعی نیست؛ بلکه ایمان، امید به آینده و بهره‌گیری از امکانات در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند.
امید به آینده؛ از تجربه تاریخی اسلام تا وعده ظهور امام زمان(عج)
رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به تجربه تاریخی مسلمانان اظهار کرد: گذشته اسلام، پیروزی‌های پیامبر اکرم(ص) و شکل‌گیری جامعه اسلامی را به یاد می‌آورد و در نگاه شیعی، آینده نیز با وعده ظهور حضرت امام زمان(عج) و برپایی حکومت عدل همراه است.
وی افزود: اعتقاد به آینده روشن و وعده الهی، امید را در دل مؤمنان زنده نگه می‌دارد و به آنان کمک می‌کند تا در برابر مشکلات و فشارها ایستادگی کنند.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی تصریح کرد: در این نگاه، قدرت حقیقی تنها به شرایط مقطعی و امکانات موجود محدود نیست؛ بلکه ایمان به خداوند، باورهای دینی، رهبری الهی، همراهی مردم و امید به آینده نیز در ارزیابی توان یک ملت اهمیت دارد.
وی با اشاره به تعبیر «الْإِسْلَامُ یَعْلُو وَلَا یُعْلَی عَلَیْهِ» گفت: این روایت بر برتری اسلام تأکید می‌کند و در چارچوب بحث حاضر، نشان‌دهنده جایگاه دین در نگاه اسلامی به قدرت است. جمهوری اسلامی نیز با تکیه بر این پشتوانه دینی، به دنبال سلطه‌گری و کشورگشایی نیست؛ بلکه هدف آن ایستادگی در برابر سلطه و حفظ استقلال ملت ایران است.
تجربه فرانسه؛ هشدار درباره تضعیف روحیه مقاومت
حجت‌الاسلام والمسلمین سلیمانی‌اردهالی در ادامه، به تجربه تاریخی فرانسه در مواجهه با آلمان اشاره کرد و گفت: در جنگ جهانی اول، مردم فرانسه در برابر اشغال و تهاجم آلمان ایستادگی کردند و با تحمل دشواری‌ها، مقاومت و تاب‌آوری نشان دادند.
وی افزود: با این حال، به روایت تاریخی مورد اشاره، در سال‌های بعد و در فاصله میان دو جنگ، برخی جریان‌های فکری و سیاسی با ترویج روحیه عدم مقاومت و تضعیف اراده ایستادگی، زمینه تغییر نگاه بخشی از جامعه را فراهم کردند.
رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ادامه داد: در چنین فضایی، کسانی که پیش‌تر برای دفاع از کشور ایستادگی کرده بودند، در معرض سرزنش قرار گرفتند و مقاومت آنان به‌جای آنکه به‌عنوان فداکاری برای ملت شناخته شود، مورد انتقاد قرار گرفت.
وی خاطرنشان کرد: این تجربه تاریخی می‌تواند هشداری درباره پیامدهای تضعیف روحیه مقاومت باشد؛ زیرا تغییر نگرش جامعه نسبت به ایستادگی، ممکن است در شرایط حساس بعدی بر توان دفاعی و اراده ملی اثر بگذارد.
نقد مقایسه وضعیت ایران با چین و پیشنهاد تسلیم در برابر آمریکا
این استاد حوزه با اشاره به برخی تحلیل‌ها درباره الگوی توسعه چین اظهار کرد: در جامعه ما نیز گاهی این دیدگاه مطرح می‌شود که ایران باید مانند چین با آمریکا وارد مذاکره شود و از این مسیر به پیشرفت اقتصادی و توسعه دست پیدا کند.
وی افزود: برخی شخصیت‌های سیاسی این پیشنهاد را مطرح می‌کنند که حتی اگر مذاکره به معنای پذیرش خواسته‌های آمریکا باشد، باید آن را پذیرفت تا کشور در آینده به شرایط بهتری برسد. این دیدگاه نیازمند بررسی دقیق است و نمی‌توان بدون توجه به تفاوت شرایط تاریخی و سیاسی کشورها، آن را به‌عنوان راه‌حل قطعی مطرح کرد.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی با تأکید بر اینکه مقایسه وضعیت ایران با چین باید با دقت صورت گیرد، گفت: این مقایسه، اگر بدون توجه به زمینه‌ها و تفاوت‌های دو کشور انجام شود، می‌تواند قیاسی نادرست باشد. مسئله فقط دستیابی به رشد اقتصادی نیست؛ بلکه باید دید این رشد با چه هزینه‌ای، در چه شرایطی و با چه پیامدهایی برای استقلال و حاکمیت ملی حاصل می‌شود.
وی با اشاره به تجربه‌های تاریخی ایران، از جمله قراردادهای ترکمانچای و گلستان، اظهار کرد: در گذشته نیز ایران تجربه‌هایی از تحمیل خواسته‌های قدرت‌های خارجی و از دست دادن بخش‌هایی از سرزمین خود داشته است. بنابراین، در بررسی پیشنهادهای مربوط به مذاکره و توافق با قدرت‌های بزرگ، باید تجربه تاریخی ملت ایران و مسئله استقلال کشور را در نظر گرفت.
این استاد حوزه ادامه داد: مسئله اصلی آن است که آیا برای دستیابی به پیشرفت باید از استقلال و اصول خود چشم‌پوشی کنیم یا می‌توان با حفظ استقلال و اتکا به توان داخلی، مسیر پیشرفت را دنبال کرد. پذیرش سلطه و تسلیم در برابر خواسته‌های یک قدرت خارجی، صرفاً با وعده دستیابی به آینده بهتر، نیازمند بررسی و استدلال جدی است.
ارزیابی وضعیت جنگ؛ تأکید بر ایستادگی و حفظ دستاوردها
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی با اشاره به وضعیت جنگ و حضور مردم در صحنه اظهار کرد: ملت ایران در این دوره با وجود فشارها و تهدیدها، در صحنه حضور داشته و ایستادگی کرده است. وی این حضور را نشانه‌ای از تاب‌آوری و اراده مردم برای دفاع از کشور دانست.
استاد حوزه در ادامه، ارزیابی خود را از وضعیت آمریکا و رژیم صهیونیستی مطرح کرد و گفت: در نتیجه تحولات اخیر، فشارهای سیاسی و داخلی بر دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو افزایش یافته و وضعیت آنان با چالش‌هایی روبه‌رو شده است. وی همچنین با اشاره به انتخابات پیش‌رو در آمریکا و رژیم صهیونیستی، این تحولات را از عواملی دانست که باید در ارزیابی شرایط سیاسی طرف مقابل مورد توجه قرار گیرند.
رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به وضعیت سرزمینی ایران اظهار کرد: در این شرایط، حفظ تمامیت ارضی کشور و جلوگیری از تحقق اهداف متجاوزان اهمیت اساسی دارد. وی همچنین به نقش جمهوری اسلامی ایران در مدیریت تنگه هرمز و توان دفاعی کشور اشاره کرد و این موارد را بخشی از مؤلفه‌های قدرت ایران دانست.
وی در ادامه با اشاره به جبهه مقاومت در منطقه گفت: تحولات یمن و اقدامات نیروهای یمنی علیه منافع و زیرساخت‌های نفتی عربستان سعودی نیز بخشی از معادلات منطقه‌ای است که باید در ارزیابی توان و موقعیت بازیگران منطقه مورد توجه قرار گیرد.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی با طرح این پرسش که با توجه به چنین شرایطی چرا باید از همه مؤلفه‌های قدرت چشم‌پوشی کرد و به‌صورت ذلیلانه در برابر آمریکا نشست، تأکید کرد: ملت ایران هزینه‌های سنگینی پرداخته و شهدای بسیاری تقدیم کرده است؛ از این رو، پذیرش سلطه و خواسته‌های تحمیلی، بدون بررسی پیامدهای آن برای استقلال کشور، نمی‌تواند راه‌حل بدیهی و قطعی تلقی شود.
وی افزود: نباید اجازه داد تجربه تضعیف روحیه مقاومت در برخی جوامع، بار دیگر در ایران تکرار شود. اگر جامعه به این باور برسد که ایستادگی بی‌فایده است و تنها راه نجات، تسلیم شدن است، این نگرش می‌تواند در شرایط حساس، اراده ملی را تضعیف کند.
ایران با تکیه بر خداوند، اهل‌بیت(ع) و همراهی مردم می‌تواند قدرت اول جهان باشد
رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در جمع‌بندی سخنان خود اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران از مؤلفه‌هایی برخوردار است که در نگاه الهی، در کنار ظرفیت‌های نظامی و اقتصادی، قدرت حقیقی را شکل می‌دهند؛ از جمله ایمان به خداوند، دین، رهبری الهی، پیروی از اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع)، همراهی مردم و امید به آینده.
وی تصریح کرد: اگر کسی مدعی باشد که ایران بر اساس محاسبات الهی قدرت اول جهان نیست، باید استدلال و دلایل خود را ارائه کند؛ زیرا در این ارزیابی، تنها شاخص‌های مادی ملاک نیستند و مؤلفه‌های معنوی و اعتقادی نیز باید در نظر گرفته شوند.
حجت‌الاسلام و المسلمین سلیمانی‌اردهالی با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی به دنبال امپراتوری‌سازی و سلطه بر ملت‌ها نیست، گفت: هدف انقلاب اسلامی نفی سلطه و دفاع از استقلال و آزادی ملت ایران است. قدرتی که بر اساس ایمان، رهبری الهی، همراهی مردم و توانمندی‌های دفاعی شکل میگیرد، می‌تواند در برابر فشارهای قدرت‌های بزرگ ایستادگی کند.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که ملت ایران با اتکا به خداوند متعال، توسل به اهل‌بیت(ع)، امید به ظهور حضرت امام زمان(عج) و حفظ همراهی و استقامت مردم، بتواند مسیر خود را ادامه دهد و در برابر دشمنان به پیروزی برسد.
تفاوت محاسبات مادی و توحیدی در قدرت‌آفرینی
حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی ابوطالبی معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) هم در ادامه نشست در تبیین بیانات رهبر معظم انقلاب درباره امکان تبدیل ایران به قدرت اول جهان بر اساس محاسبات الهی، با اشاره به این نکته که مردم ایران به اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) دلبسته‌اند و برای اقامه حق هراسی ندارند، اظهار کرد: تحقق این وعده و رسیدن به جایگاه قدرت اول جهان بر اساس محاسبات الهی، نیازمند توجه به شروطی است که در قرآن کریم به آنها اشاره شده است.
وی با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین شروط تحقق این جایگاه، حرکت مردم برای اقامه حق است، افزود: در آیات متعدد قرآن کریم تصریح شده است که خداوند متعال کسانی را که برای او و در مسیر حق قیام می‌کنند، یاری خواهد کرد. بنابراین، اگر حرکت و قیام ما برای خدا و اقامه حق باشد، مشمول عنایت و نصرت الهی خواهیم شد.
قدرت الهی فراتر از همه قدرت‌های مادی است
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی با اشاره به تعبیر «الله‌اکبر» در نماز، گفت: وقتی باور داشته باشیم که خداوند متعال از همه چیز و همه قدرت‌ها بزرگ‌تر است، نتیجه طبیعی این اعتقاد آن خواهد بود که هیچ قدرتی نمی‌تواند در برابر قدرت الهی ایستادگی کند. هنگامی که خداوند پشتیبان یک ملت، کشور یا گروهی از انسان‌ها باشد، دیگران نمی‌توانند به‌آسانی بر آنان غلبه کنند.
وی با اشاره به آیه شریفه «کَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِی» اظهار کرد: خداوند در قرآن کریم بر غلبه خود و پیامبرانش تأکید می‌کند. این آیات نشان می‌دهد که نصرت و عنایت الهی شامل کسانی می‌شود که برای خدا قیام می‌کنند و چون قدرت خداوند برترین قدرت‌هاست، قدرتی بالاتر از آن وجود ندارد.
دو نگاه متفاوت در مواجهه با آمریکا
این استاد حوزه با اشاره به مواجهه چندین‌ساله جمهوری اسلامی ایران با استکبار جهانی، به‌ویژه آمریکا، اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب در تبیین مواجهه با آمریکا به وجود دو نگاه متفاوت در کشور اشاره کرده بودند.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) ادامه داد: در نگاه نخست، آمریکا قدرتی بسیار بزرگ در عرصه‌های اقتصادی، نظامی، رسانه‌ای و بین‌المللی تلقی می‌شود و بر این اساس گفته می‌شود که ایران توان مقابله با چنین قدرتی را ندارد؛ بنابراین، باید از ایستادگی دست کشید و تسلیم شد.
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی افزود: این نگاه در برخی اظهارات سیاسی نیز دیده می‌شود؛ به این معنا که وقتی توان اقتصادی، نظامی، رسانه‌ای و بین‌المللی دو طرف با یکدیگر مقایسه می‌شود، نتیجه گرفته می‌شود که جمهوری اسلامی ایران توان مقابله ندارد و چاره‌ای جز تسلیم شدن باقی نمانده است.
وی با اشاره به اینکه چنین دیدگاهی در فضای سیاسی کشور نیز مطرح شده است، گفت: طرفداران این نگاه، با محاسبات مادی به این نتیجه می‌رسند که ایران در عرصه اقتصادی توان برابری با آمریکا را ندارد، از نظر بین‌المللی و رسانه‌ای با محدودیت‌هایی روبه‌روست و حتی در عرصه نظامی نیز نمی‌تواند با این قدرت مقابله کند.
این استاد حوزه در توضیح نگاه دوم تصریح کرد: در نگاه دوم، قدرت آمریکا انکار نمی‌شود. آمریکا در عرصه‌های نظامی، اقتصادی، رسانه‌ای و بین‌المللی قدرت بزرگی دارد؛ تحریم‌های بین‌المللی اعمال می‌کند، کشورهای مختلف را علیه ایران بسیج می‌کند و برای محاصره و اعمال فشار بر کشورمان ظرفیت‌های گسترده‌ای در اختیار دارد.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) افزود: واقعیت این است که جمهوری اسلامی ایران در برخی از این عرصه‌ها از برتری‌های مادی آمریکا برخوردار نیست؛ اما مسئله اصلی اینجاست که آیا محاسبات ما باید تنها بر اساس توان مادی انجام شود یا قدرت و نصرت الهی را نیز باید در نظر گرفت؟
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی با اشاره به دیدگاه امام خمینی(ره) درباره قدرت آمریکا گفت: امام راحل با وجود آنکه جمهوری اسلامی در سال‌های نخست انقلاب از بسیاری از امکانات نظامی و علمی امروز برخوردار نبود، تأکید می‌کردند که آمریکا هیچ غلطی نمی‌تواند بکند. مبنای این سخن آن بود که محاسبات الهی با محاسبات صرفاً مادی تفاوت دارد و اگر خداوند پشتیبان جبهه حق باشد، قدرت‌های مادی نمی‌توانند نتیجه نهایی را به‌تنهایی تعیین کنند.
ماجرای حضرت موسی(ع)؛ تفاوت آشکار محاسبات مادی و الهی
حجت‌الاسلام ابوطالبی با اشاره به نمونه‌های قرآنی تفاوت محاسبات مادی و الهی، داستان حضرت موسی(ع) و رویارویی بنی‌اسرائیل با فرعونیان را از نمونه‌های روشن این مسئله دانست و اظهار کرد: خداوند متعال در قرآن کریم بارها نشان داده است که نتیجه محاسبات الهی می‌تواند با آنچه محاسبات مادی پیش‌بینی می‌کنند، کاملاً متفاوت باشد.
وی ادامه داد: هنگامی که حضرت موسی(ع) و قومش به رود نیل رسیدند و سپاه فرعون نیز از پشت سر به آنان نزدیک شد، محاسبات مادی چنین نشان می‌داد که راهی برای نجات وجود ندارد. قوم حضرت موسی(ع) تصور می‌کردند کارشان تمام شده است؛ اما حضرت موسی(ع) به خداوند اعتماد داشت و می‌دانست که خداوند راه نجات را نشان خواهد داد.
این استاد حوزه افزود: بر اساس محاسبات مادی، بنی‌اسرائیل باید در آن موقعیت گرفتار می‌شدند و امکان عبور از رودخانه را نداشتند؛ اما بر اساس اراده الهی، رود نیل شکافته شد، آنان از آن عبور کردند و سپاه فرعون در همان مسیر گرفتار شد و از میان رفت.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) خاطرنشان کرد: این اتفاق نشان می‌دهد که وقتی قدرت الهی وارد میدان شود، نتیجه می‌تواند به‌طور کامل با پیش‌بینی‌های مادی تفاوت داشته باشد. فرعون با همه امکانات و قدرتی که در اختیار داشت، نتوانست در برابر اراده الهی کاری از پیش ببرد.
چرا آمریکا با وجود تهدیدهای نظامی، با محدودیت روبروست؟
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی با اشاره به استمرار ایستادگی ملت ایران از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون، گفت: ملت ایران با وجود همه فشارها و تهدیدهای قدرت‌های بزرگ، برای اقامه حق ایستادگی کرده است. همین سابقه ۴۷ساله، در کنار تهدیدهایی که از ابتدای انقلاب درباره پایان یافتن عمر جمهوری اسلامی مطرح می‌شد، نشان می‌دهد که پیش‌بینی‌های مبتنی بر محاسبات مادی لزوماً به واقعیت تبدیل نمی‌شوند.
وی با اشاره به تهدیدهای مکرر رئیس‌جمهور آمریکا در ماه‌های اخیر اظهار کرد: در این مدت بارها تهدیدهایی درباره از بین بردن جمهوری اسلامی و هدف قرار دادن زیرساخت‌های کشور مطرح شده است؛ اما باید پرسید چرا با وجود این تهدیدها، اقداماتی که از آنها سخن گفته می‌شود، به همان شکلی که اعلام می‌شود، پیش نمی‌رود؟
این استاد حوزه با طرح پرسش‌هایی درباره طولانی شدن جنگ، رویکردهای اقتصادی و تحریمی آمریکا و تحولات مرتبط با حضور نظامی این کشور در منطقه، افزود: اگر صرفاً بر اساس محاسبات نظامی به مسئله نگاه کنیم، ممکن است تصور شود که آمریکا از توان هدف قرار دادن برخی زیرساخت‌ها برخوردار است؛ همان‌گونه که در جریان جنگ نیز رهبر شهید انقلاب و برخی زیرساخت‌های کشور هدف قرار گرفتند. با این حال، توان انجام یک اقدام نظامی لزوماً به معنای امکان دستیابی به همه اهداف و تحقق نتیجه مورد نظر نیست.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تأکید کرد: تجربه این ماه‌ها و همچنین تجربه تاریخی انقلاب اسلامی نشان می‌دهد که محاسبات قدرت‌های مقابل همیشه با آنچه در میدان اتفاق می‌افتد، منطبق نیست. مسئله اصلی این است که چرا با وجود برخورداری از امکانات گسترده، طرف مقابل در تحقق همه اهداف خود با محدودیت روبه‌رو می‌شود. برای فهم این مسئله باید از محاسبات صرفاً مادی فراتر رفت و نقش نصرت الهی را نیز در نظر گرفت.
عملیات طبس؛ نمونه‌ای از ناکامی محاسبات مادی
حجت‌الاسلام والمسلمین ابوطالبی با اشاره به ماجرای عملیات آمریکا پس از تسخیر لانه جاسوسی، اظهار کرد: آمریکایی‌ها با اطمینان از توانایی‌های خود وارد عملیاتی شدند که قرار بود با استفاده از هواپیماها و بالگردها، نیروهایشان را به تهران منتقل کنند، افراد بازداشت‌شده را آزاد سازند و آنان را از کشور خارج کنند.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) ادامه داد: بر اساس محاسبات مادی، آمریکایی‌ها تصور می‌کردند می‌توانند این عملیات را به‌راحتی انجام دهند؛ اما در جریان عملیات، توفان شن به وقوع پیوست و برنامه آنان با شکست روبه‌رو شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین ابوطالبی با یادآوری تعبیر امام خمینی(ره) درباره این واقعه گفت: امام راحل فرمودند که شن‌ها مأمور خدا بودند. در این حادثه، نیروهای ایرانی از نظر امکانات نظامی با طرف مقابل قابل مقایسه نبودند و نمی‌توانستند به‌تنهایی مانع فرود آمدن هواپیماها و بالگردهای آمریکایی شوند؛ اما اتفاقی رخ داد که محاسبات طرف مقابل را بر هم زد.
وی با اشاره به اینکه نمونه‌هایی از این دست در تاریخ انقلاب اسلامی کم نیست، افزود: امام خمینی(ره) در موضوع آزادسازی خرمشهر نیز فرمودند «خرمشهر را خدا آزاد کرد». این تعابیر ناظر بر همان نگاه توحیدی و اعتقاد به نقش نصرت الهی در پیروزی‌های جبهه حق است.
امدادهای الهی در قرآن؛ از ایجاد رعب در دل دشمن تا نزول آرامش بر مؤمنان
این استاد حوزه با تأکید بر اینکه نصرت الهی تنها به یک شکل خاص محدود نیست، اظهار کرد: وقتی به آیات قرآن کریم مراجعه می‌کنیم، می‌بینیم که خداوند از شیوه‌های مختلف یاری و امداد خود نسبت به مؤمنان سخن گفته است؛ امدادهایی که گاه درونی و معنوی‌اند و گاه در قالب رخدادهای بیرونی و آشکار تحقق پیدا می‌کنند.
وی با اشاره به مفهوم ایجاد رعب در دل دشمنان افزود: یکی از شیوه‌های امداد الهی این است که خداوند در دل دشمنان ترس می‌اندازد؛ به‌گونه‌ای که آنان در محاسبات و تصمیم‌گیری‌های خود با وضعیتی متفاوت از پیش‌بینی اولیه روبه‌رو می‌شوند. این همان امداد معنوی است که می‌تواند بدون آنکه در محاسبات مادی دشمن جایی داشته باشد، نتیجه میدان را تغییر دهد.
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی با اشاره به آیات مربوط به جنگ بدر گفت: در مقابل، خداوند در دل مؤمنان نیز آرامش و سکینه ایجاد می‌کند. این آرامش می‌تواند بر ارزیابی شرایط، روحیه افراد و توانایی آنان برای ادامه مسیر اثر بگذارد و مانع از آن شود که دشواری‌های ظاهری، آنان را از حرکت بازدارد.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تصریح کرد: گاهی امداد الهی در شیوه ادراک و ارزیابی دو طرف اثر می‌گذارد؛ برای نمونه، در آیات قرآن به این مسئله اشاره شده است که خداوند شمار دشمن را در چشم مؤمنان کمتر نشان می‌دهد تا روحیه و اراده آنان تقویت شود و در مقابل، ارزیابی دشمن از توان و شمار مؤمنان نیز می‌تواند به‌گونه‌ای تغییر کند که محاسباتش بر هم بخورد.
این استاد حوزه ادامه داد: گاهی نیز نصرت الهی در قالب امدادهای بیرونی و ظاهری آشکار می‌شود؛ مانند فرستادن باد و باران در برخی جنگ‌ها یا رخدادهایی که شرایط میدان را به سود مؤمنان تغییر می‌دهد. در مواردی نیز قرآن کریم از یاری فرشتگان و نیروهایی سخن می‌گوید که مؤمنان آنها را مشاهده نمی‌کردند، اما در مسیر نصرت الهی قرار داشتند.
وی با اشاره به جنگ حنین خاطرنشان کرد: قرآن کریم در بیان این واقعه یادآور می‌شود که شمار زیاد مسلمانان در آن جنگ موجب خودپسندی آنان شد، اما این تعداد به‌تنهایی برای پیروزی کافی نبود و در مقطعی عرصه بر آنان تنگ شد؛ سپس خداوند با امداد خود آنان را یاری کرد. این نمونه نشان می‌دهد که نه کثرت عددی به‌تنهایی ضامن پیروزی است و نه کمبود امکانات ظاهری الزاماً به معنای شکست خواهد بود.
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی با اشاره به آیه شریفه «کَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً کَثِیرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ» افزود: قرآن کریم در نمونه‌های مختلف تأکید می‌کند که گروهی اندک، با اذن الهی، می‌توانند بر گروهی پرشمار غلبه کنند. بنابراین، تعداد افراد و میزان امکانات مادی، تنها عوامل تعیین‌کننده نتیجه نیستند.
از قدرت نظامی تا توان علمی؛ محاسبات الهی در عرصه‌های مختلف
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی با بیان اینکه نگاه توحیدی تنها به میدان جنگ و قدرت نظامی محدود نمی‌شود، اظهار کرد: اگر محاسبات الهی را در نظر بگیریم، این نگاه می‌تواند در عرصه‌های گوناگون قدرت‌آفرین باشد؛ از قدرت نظامی گرفته تا پیشرفت علمی و حل مسائل پیچیده‌ای که با روش‌های معمول، دستیابی به پاسخ آنها دشوار به نظر می‌رسد.
وی برای روشن‌تر شدن این موضوع، به نمونه‌ای از زندگی علمی شهید دکتر امیرحسین فقیهی، از دانشمندان شهید هسته‌ای کشور و از شاگردان شهید مجید شهریاری، اشاره کرد و گفت: در مصاحبه‌ای که از این شهید نقل شده، او درباره تجربه خود در همکاری با شهید شهریاری توضیح می‌دهد که استادش پروژه‌ای علمی و بسیار پیچیده را به او واگذار کرده بود.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) ادامه داد: بر اساس این روایت، شهید فقیهی با وجود تلاش فراوان و کار زیر نظر شهید شهریاری، نتوانسته بود مسئله را حل کند. او دشواری مسئله را با استادش در میان گذاشت و شهید شهریاری در پاسخ به او گفته بود که پژوهش اساساً همین است؛ اگر مسئله از قبل حل شده باشد، دیگر چه نیازی به پژوهش وجود دارد؟
وی افزود: بنا بر این روایت، پس از مدتی هر دو به این نتیجه رسیده بودند که با وجود تلاش‌های انجام‌شده، راه‌حل مسئله را پیدا نمی‌کنند. در ادامه، شهید شهریاری پیشنهاد می‌دهد که برای اقامه نماز بروند.
این استاد حوزه با اشاره به ادامه این خاطره گفت: شهید فقیهی نقل می‌کند که شهید شهریاری پس از نماز، راه‌حل مسئله را بیان کرد. این اتفاق برای او پرسش‌برانگیز بود؛ زیرا با خود فکر می‌کرد که چگونه ممکن است یک مسئله فیزیکی یا هسته‌ای با نماز خواندن حل شود.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) ادامه داد: در ابتدا احتمال داده بود که نماز و یاد خدا موجب آرامش و اطمینان قلب می‌شود و این آرامش به انسان کمک می‌کند تا بهتر فکر کند و مسئله را حل کند؛ اما بنا بر روایت او، شهید شهریاری بلافاصله پس از نماز پاسخ مسئله را ارائه کرده بود و این اتفاق، به گفته راوی، تنها یک بار رخ نداده بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین ابوطالبی افزود: شهید فقیهی پس از تأمل در این موضوع به این برداشت رسیده بود که قوانین حاکم بر عالم، مخلوق خداوند هستند و دانشمندان در مسیر پژوهش می‌کوشند این قوانین را کشف کنند. بنابراین، هم مسئله و هم پاسخ آن در چارچوب آفرینش الهی قرار دارند و انسانی که می‌خواهد مسئله را حل کند و عقل و توانایی او نیز مخلوق خداوند است.
وی ادامه داد: بر اساس این نگاه توحیدی، عجیب نیست که خداوندی که خالق انسان، عقل او و نظام حاکم بر جهان است، راه‌حل مسئله را در ذهن یکی از بندگان خود قرار دهد. راوی این خاطره، ارتباط معنوی و توسل شهید شهریاری را در دستیابی به پاسخ مسئله مؤثر می‌دانست.
این استاد حوزه با تأکید بر اینکه این برداشت به معنای کنار گذاشتن تلاش علمی نیست، اظهار کرد: در همین روایت بر وجود دو شرط تأکید شده است. شرط نخست آن است که انسان تلاش علمی خود را برای شناخت قوانین آفرینش انجام دهد و در کنار آن، باور توحیدی داشته باشد. شرط دوم آن است که ظرف دل خود را پاک نگه دارد تا آمادگی دریافت عنایت الهی را پیدا کند.
وی افزود: بر اساس این نگاه، هر کسی نمی‌تواند بدون تلاش علمی، صرفاً با نماز خواندن انتظار حل مسائل پیچیده را داشته باشد. در این روایت بر ضرورت کوشش علمی، تهذیب نفس، تزکیه و مراقبت معنوی تأکید شده است.
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی با اشاره به بخش دیگری از این خاطره گفت: شهید فقیهی از توجه شهید شهریاری به نماز شب و استمرار برنامه‌های عبادی او سخن گفته و نقل کرده است که در برخی مواقع، هنگام ورود به اتاق، شهید شهریاری را در حال توسل و مناجات می‌دیده است.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) خاطرنشان کرد: این نمونه نشان می‌دهد که نگاه توحیدی می‌تواند در کنار تلاش علمی و تخصصی قرار گیرد. شهید شهریاری از دانشمندان برجسته کشور بود و دستاوردهای علمی او در پیشرفت فناوری هسته‌ای ایران نقش داشت؛ اما در این روایت، بُعد معنوی و اعتقاد او به ارتباط با خداوند نیز بخشی از شیوه مواجهه‌اش با مسائل علمی معرفی شده است.
تجربه شهید طهرانی‌مقدم؛ پیوند توسل با حل مسائل پیچیده موشکی
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی با اشاره به نمونه‌ای دیگر از پیوند نگاه توحیدی با پیشرفت‌های علمی و نظامی کشور، به خاطره‌ای درباره شهید حسن طهرانی‌مقدم اشاره کرد و اظهار کرد: در این خاطره، از مسئله‌ای فنی در حوزه موشکی سخن گفته می‌شود که متخصصان برای حل آن تلاش کرده بودند، اما به نتیجه نرسیده بودند.
وی ادامه داد: بنا بر این روایت، شهید طهرانی‌مقدم برای توسل به امام رضا(ع) به مشهد رفت و پس از خروج از حرم، ایده‌ای برای حل مسئله به ذهنش رسید. او بلافاصله به محل کار بازگشت و آنچه به ذهنش رسیده بود، یادداشت کرد؛ سپس موضوع را با همکاران خود در میان گذاشت تا امکان بررسی و پیگیری راه‌حل فراهم شود.
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی افزود: این خاطره نیز در چارچوب همان نگاه توحیدی قابل بررسی است؛ نگاهی که تلاش علمی و مهندسی را نفی نمی‌کند، بلکه توسل و ارتباط معنوی را در کنار کوشش تخصصی قرار می‌دهد.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تأکید کرد: همان‌گونه که این نگاه می‌تواند در مواجهه با مسائل پیچیده علمی و فنی مورد توجه قرار گیرد، در عرصه دفاع مقدس و قدرت نظامی نیز می‌تواند به تقویت اراده، گشودن مسیرهای تازه و دستیابی به توانمندی‌هایی منجر شود که در محاسبات صرفاً مادی پیش‌بینی نشده‌اند.
ایمان، صبر، توسل و تهذیب نفس؛ شروط تحقق قدرت بر اساس محاسبات الهی
این استاد حوزه با جمع‌بندی مباحث خود اظهار کرد: اگر قرار است بر اساس محاسبات الهی به جایگاه قدرت اول جهان برسیم، باید شروطی را که در قرآن کریم مورد تأکید قرار گرفته‌اند، جدی بگیریم.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) افزود: نخستین شرط، ایمان و باور توحیدی است؛ یعنی انسان و جامعه باور داشته باشند که خداوند متعال برترین قدرت است و محاسبات عالم تنها به عوامل مادی محدود نمی‌شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین ابوطالبی، صبر را دومین شرط دانست و گفت: ایستادگی در مسیر حق، بدون تحمل دشواری‌ها و پایداری در برابر فشارها امکان‌پذیر نیست. ملت ایران در طول سال‌های پس از انقلاب اسلامی، با وجود فشارها و تهدیدهای متعدد، در مسیر خود ایستادگی کرده است و استمرار این مسیر به صبر و استقامت نیاز دارد.
وی با اشاره به اهمیت توسل، افزود: توسل به اهل‌بیت(ع) و بهره‌گیری از ظرفیت معنوی ارتباط با اولیای الهی، در کنار ایمان و تلاش، از دیگر مؤلفه‌هایی است که در این نگاه مورد تأکید قرار میگیرد.
این استاد حوزه همچنین تهذیب و تزکیه نفس را از شروط مهم برشمرد و اظهار کرد: همان‌گونه که در نمونه‌های علمی بیان شد، انسان باید در کنار تلاش تخصصی و علمی، مراقب وضعیت معنوی خود نیز باشد و برای پاکیزگی دل و تقویت ارتباط با خداوند تلاش کند.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تصریح کرد: در سال‌های اخیر، نمونه‌هایی از پیوند باور توحیدی با تلاش علمی و تخصصی در جمهوری اسلامی ایران مشاهده شده است؛ از تجربه‌های نقل‌شده درباره دانشمندان هسته‌ای تا تلاش‌های متخصصان صنعت موشکی. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که نگاه توحیدی می‌تواند در عرصه‌های مختلف، از علم و فناوری تا دفاع و امنیت، الهام‌بخش باشد.
«قطعاً پیروز خواهیم شد»؛ تأکید بر ضرورت حفظ نگاه توحیدی
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی با اشاره به دلبستگی مردم ایران به اهل‌بیت(ع) و ایستادگی آنان برای اقامه حق، گفت: ملتی که به اهل‌بیت(ع) متوسل است، برای اقامه حق حرکت می‌کند و در این مسیر هراسی به خود راه نمی‌دهد، باید محاسبات الهی را نیز در ارزیابی قدرت و آینده خود در نظر بگیرد.
وی افزود: اگر محاسبات ما صرفاً مادی باشد، ممکن است در برابر قدرت‌های بزرگ به این نتیجه برسیم که توان مقابله نداریم؛ اما وقتی قدرت الهی را نیز در محاسبات وارد کنیم، ارزیابی ما از توانایی‌ها، مسیر حرکت و امکان پیروزی متفاوت خواهد شد.
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی با اشاره به جمله شهید سیدحسن نصرالله که به خط خود نوشته بود، اظهار کرد: تعبیر «قطعاً سننتصر» به معنای «قطعاً پیروز خواهیم شد» بیانگر همین باور به پیروزی جبهه حق است؛ باوری که باید در کنار ایمان، صبر، توسل، تهذیب نفس و تلاش عملی قرار گیرد.
معاون پژوهش موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با گرامیداشت یاد امام خمینی(ره)، رهبر معظم انقلاب و رهبر شهید انقلاب و شهدایی که در این نشست نام آنان مطرح شد، ابراز امیدواری کرد که با پیروی از ولی‌فقیه، تقویت نگاه توحیدی و توجه به محاسبات الهی، ملت ایران بتواند از بحران‌های پیش‌رو عبور کند و در برابر دشمنان به پیروزی برسد.
تأکید بر تاب‌آوری مردم و پرهیز مسئولان از خطای محاسباتی
حجت‌الاسلام و المسلمین ابوطالبی درباره ابعاد مختلف محاسبات الهی اظهار کرد: در شرایط جنگی کنونی، رهبر شهید انقلاب بر دو ضرورت مهم تأکید کرده بودند؛ نخست تاب‌آوری مردم و دوم، پرهیز مسئولان از خطای محاسباتی.
وی افزود: یکی از زمینه‌های خطای محاسباتی مسئولان، غفلت از محاسبات معنوی است. بنابراین، در شرایط جنگی، هم مردم و هم مسئولان باید محاسبات معنوی و الهی را در کنار سایر ملاحظات مورد توجه قرار دهند تا از یک‌سو تاب‌آوری مردم افزایش یابد و از سوی دیگر، زمینه پیروزی بر دشمن فراهم شود.
چهار دلیل قرآنی و تاریخی برای اقتدار جمهوری اسلامی ایران
حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسن زمانی مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور هم در سومین نشست از سلسله نشست‌های علمی و تبیینی «ایران؛ قدرت اول جهان بر اساس محاسبات الهی» با تشریح معیار قدرت در مکاتب مادی و الهی، به تبیین مبانی قرآنی پیروزی و دلایل اقتدار جمهوری اسلامی ایران پرداخت.
وی در این نشست، چهار محور «معیار قدرت چیست؟»، «دلایل اقتدار ایران چیست؟»، «آینده جنگ رمضان به کجا خواهد انجامید؟» و «تهدیدهای آمریکا، از جمله تهدید به استفاده از بمب اتم، چگونه باید تحلیل شود؟» را برای بررسی موضوع مطرح کرد و دو محور نخست را به تفصیل مورد بحث قرار داد؛ بررسی آینده جنگ و تهدیدهای هسته‌ای آمریکا نیز به فرصت دیگری موکول شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی در تشریح نخستین محور سخنان خود، با اشاره به این گزاره که ایران بر اساس محاسبات الهی قدرت اول جهان است، گفت: برای بررسی این موضوع، ابتدا باید روشن شود که قدرت از چه معیاری برخوردار است و با چه شاخص‌هایی می‌توان قدرت یک کشور را ارزیابی کرد.
وی با تفکیک دو نگاه مادی و الهی به قدرت، توضیح داد: در مکاتب مادی و دانشگاه‌های نظامی و جنگی که در کشورهای مختلف جهان فعالیت می‌کنند، قدرت معمولاً با دو معیار اصلی سنجیده می‌شود؛ نخست، برخورداری از نیروی نظامی توانمند و فراوان و دوم، داشتن سلاح‌های پیشرفته و فراوان.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور افزود: در این نوع محاسبه، هنگامی که دو کشور با یکدیگر وارد جنگ می‌شوند، کشوری که نیروی نظامی بیشتر و سلاح‌های پیشرفته‌تر و فراوان‌تری دارد، قدرتمندتر ارزیابی می‌شود و انتظار می‌رود در میدان نبرد نیز پیروز شود.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه تأکید کرد: در نگاه مادی، تعداد نیروها، سطح تجهیزات و امکانات نظامی، معیارهای اصلی ارزیابی قدرت به شمار می‌روند؛ اما در مکتب الهی و ایدئولوژی اسلامی، این معیارها به‌تنهایی برای توضیح پیروزی و غلبه کافی نیستند و قرآن کریم دو معیار دیگر را نیز مطرح می‌کند.
قرآن کریم؛ ایمان و صبر، دو معیار اصلی غلبه بر دشمن
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره به شرایطی که در آن دشمن از نظر تعداد نیرو و امکانات نظامی برتری دارد، به آیات سوره انفال درباره رویارویی مؤمنان با دشمنان اشاره کرد و گفت: در این آیات، وضعیت گروهی از مؤمنان در برابر نیرویی به‌مراتب بیشتر از خودشان مطرح می‌شود؛ شرایطی که بر اساس محاسبات مادی می‌توانست زمینه نگرانی از شکست را فراهم کند.
وی با توضیح اینکه قرآن کریم در چنین موقعیتی، مؤمنان را به ایستادگی و نبرد تشویق می‌کند، افزود: در منطق قرآنی، معیار پیروزی صرفاً این نیست که کدام طرف نیروی نظامی بیشتر یا سلاح‌های پیشرفته‌تری دارد، بلکه دو عنصر ایمان و صبر نیز در تعیین نتیجه رویارویی نقش اساسی دارند.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با استناد به آیه ۶۵ سوره انفال، «إِنْ یَکُنْ مِنْکُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ یَغْلِبُوا مِائَتَیْنِ»، اظهار کرد: در این آیه، صبر و پایداری مؤمنان در برابر دشمنی که از نظر تعداد چند برابر آنان است، مورد تأکید قرار میگیرد.
وی ادامه داد: بر اساس این آیه، اگر گروهی از مؤمنان از صبر و مقاومت برخوردار باشند، می‌توانند بر نیرویی چند برابر خود غلبه کنند. قرآن کریم در ادامه نیز نسبت یک گروه کوچک‌تر از مؤمنان با گروهی بزرگ‌تر از دشمن را بیان می‌کند و این موضوع را در چارچوب تفاوت معیارهای مادی و الهی قدرت قرار می‌دهد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره به تعبیر قرآنی «بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا یَفْقَهُونَ»، توضیح داد: از نگاه این آیات، دشمنانی که تنها بر تعداد نیروها و امکانات مادی تکیه می‌کنند، از معیارهای دیگری که در پیروزی نقش دارند غافل می‌مانند.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه با تأکید بر اینکه ایمان قوی و صبر و مقاومت دو رکن اصلی قدرت در نگاه قرآنی‌اند، گفت: ایمان باید عمیق و فراگیر باشد و جامعه مؤمن نیز باید روحیه صبر، پایداری و ادامه مسیر تا پایان را در خود تقویت کند.
چهار جلوه ایمان قوی؛ نیت الهی، وحدت، توسل و تبعیت از رهبری
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه، به تبیین آثار و برکات ایمان قوی پرداخت و گفت: ایمان عمیق در زندگی فردی و اجتماعی، جلوه‌های متعددی دارد که در مسئله پیروزی و غلبه بر دشمن نیز نقش‌آفرین‌اند.
وی چهار جلوه از این ایمان را نیت الهی، وحدت و انسجام جامعه، توسل به ائمه معصومین(ع) به‌ویژه امام زمان(عج) و تبعیت از رهبری صالح برشمرد.
نیت الهی؛ قیام و مبارزه برای خدا
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی نخستین جلوه ایمان قوی را نیت الهی دانست و گفت: مؤمنان باید برای خدا قیام کنند و انگیزه اصلی آنان از مبارزه، غلبه حق بر باطل باشد؛ نه اینکه مسائل اقتصادی، سیاسی، حقوقی یا رفاهی به انگیزه اصلی حرکت آنان تبدیل شود.
وی با اشاره به تعبیر قرآنی «أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ»، توضیح داد: شرط نخست در این مسیر آن است که قیام و حرکت انسان برای خدا باشد. هنگامی که نیت الهی محور حرکت قرار گیرد، مبارزه در چارچوب انجام تکلیف و دفاع از حق معنا پیدا می‌کند.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه افزود: اگر انگیزه اصلی به مسائل مادی و مطالبات اقتصادی و سیاسی محدود شود، از نگاه دینی، آن هدفی که برای غلبه حق بر باطل در نظر گرفته شده است، به‌درستی دنبال نخواهد شد. بنابراین، نیت الهی از نخستین مؤلفه‌هایی است که ایمان را در مسیر مقاومت و پیروزی قرار می‌دهد.
وحدت و انسجام ملی؛ حفظ توان جامعه برای مقابله با دشمن
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور، دومین جلوه ایمان قوی را وحدت جامعه دانست و با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، اظهار کرد: جامعه‌ای که از ایمان قوی برخوردار است، اختلافات داخلی خود را مدیریت می‌کند و اجازه نمی‌دهد این اختلافات به تفرقه و تضعیف توان جمعی منجر شوند.
وی با اشاره به آیه «وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ» توضیح داد: اگر افراد و گروه‌های جامعه وارد نزاع و درگیری با یکدیگر شوند، وقت، عمر و سرمایه خود را صرف اختلافات داخلی می‌کنند و توان و فرصت کمتری برای مقابله با دشمن باقی می‌ماند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با تأکید بر اهمیت وحدت و انسجام ملی، گفت: رهبر جمهوری اسلامی ایران، حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای، بر این مسئله تأکید دارند؛ همان‌گونه که امام شهید انقلاب اسلامی نیز وحدت ملی و انسجام اسلامی را مورد تأکید قرار می‌دادند.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه افزود: یکی از عوامل مهم در پیروزی انقلاب اسلامی، وحدت ملت ایران بود. این وحدت در دوران هشت سال دفاع مقدس نیز نقش جدی داشت و حفظ آن در شرایط کنونی هم از اهمیت بالایی برخوردار است.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با بیان اینکه اختلاف سلیقه‌های سیاسی در جامعه امری طبیعی است، خطاب به حاضران گفت: اختلاف سلیقه میان جریان‌های سیاسی وجود دارد و نقد برخی افراد، صاحب‌نظران و مسئولان نیز ممکن است؛ اما باید مراقب بود که این اختلافات بیش از اندازه مطرح نشوند و به جدایی جامعه از یکدیگر منجر نگردند.
وی توضیح داد: اصل نقد و مطالبه‌گری نباید کنار گذاشته شود. مطالبه استمرار و پایبندی به مواضع اصیل انقلاب اسلامی نیز ضروری است؛ اما این مطالبات نباید به‌گونه‌ای مطرح شوند که موضوع اصلی همه سخنرانی‌ها و اجتماعات را به اختلافات جناحی و منازعات داخلی تبدیل کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با انتقاد از تبدیل‌شدن برخی اختلافات سیاسی به محور اصلی سخنرانی‌ها، افزود: گاهی در برخی تجمعات و نشست‌ها، مسائل جناحی و نقدهای سیاسی داخلی به موضوع اصلی سخن یک سخنران تبدیل می‌شود؛ درحالی‌که این موضوعات باید در جایگاه خود مورد بررسی قرار گیرند و نباید مسئله اصلی جامعه را تحت‌الشعاع قرار دهند.
وی خاطرنشان کرد: نقد و مطالبه‌گری برای حفظ مواضع اصیل انقلاب اسلامی باید وجود داشته باشد، اما نباید افراد و جریان‌های مختلف یکدیگر را به ضدانقلابی‌بودن یا نداشتن تدین متهم کنند. چنین برخوردهایی می‌تواند وحدت و انسجام جامعه را تضعیف کند.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با تأکید بر اینکه دشمن به دنبال ایجاد اختلاف میان مردم ایران است، گفت: اگر اختلافات داخلی گسترش پیدا کند و جامعه درگیر نزاع‌های فرسایشی شود، در واقع بخشی از توان خود را از دست داده است. ازاین‌رو، باید ضمن حفظ امکان نقد و مطالبه‌گری، وحدت و انسجام ملی در اولویت قرار گیرد.
وی افزود: در اجتماعات و سخنرانی‌ها، موضوع وحدت، انسجام و تبعیت از رهبری باید جایگاه محوری داشته باشد و مسائل جناحی و اختلافات سیاسی در جایگاه فرعی خود مطرح شوند.
توسل به اهل‌بیت(ع) و استمداد از امام زمان(عج)
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی، سومین جلوه ایمان قوی را توسل به ائمه معصومین(ع) دانست و با تأکید ویژه بر جایگاه حضرت ولی‌عصر(عج) گفت: استمداد از امام زمان(عج)، توجه به آن حضرت به‌عنوان حجت الهی و بهره‌مندی از دعای خیر ایشان، می‌تواند در مسیر مقاومت و پیروزی نقش‌آفرین باشد.
وی با اشاره به تأکیدهای مطرح‌شده در بیانیه‌های اخیر و پیشین رهبر انقلاب اسلامی، افزود: توسل به ائمه اهل‌بیت(ع) از موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد و جامعه مؤمن ارتباط معنوی خود با اهل‌بیت(ع) و امام زمان(عج) را تقویت کند.
تبعیت از رهبری صالح؛ چهارمین جلوه ایمان
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور، چهارمین جلوه ایمان قوی را تبعیت از رهبری صالح دانست و با استناد به آیه «أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» اظهار کرد: در نگاه شیعی، ائمه معصومین(ع) در جایگاه عالی اولی‌الامر قرار دارند و پس از آنان، مسئله ولایت فقیه و اطاعت از ولی‌فقیه مطرح می‌شود.
وی با تأکید بر اهمیت مسئله اطاعت از رهبری، دو نکته را در این زمینه مورد توجه قرار داد و گفت: نخست اینکه اطاعت از ولی‌فقیه نباید فقط به مواردی اختصاص پیدا کند که یک فرد، تصمیم و موضع ایشان را مطابق تشخیص شخصی خود می‌داند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی توضیح داد: اگر فردی تنها در مواردی از ولی‌فقیه اطاعت کند که تصمیم ایشان به نظرش درست و منطقی باشد، اما در مواردی که تحلیل لازم را ندارد یا تصمیم را مطابق نظر خود نمی‌بیند، از اطاعت خودداری کند، این شیوه با مفهوم اعتقاد به ولایت فقیه تفاوت دارد.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه ادامه داد: حتی کسانی که اعتقادی به ولایت فقیه ندارند، ممکن است در مواردی که نظر ولی‌فقیه را با تحلیل شخصی خود هماهنگ می‌بینند، همان نظر را بپذیرند؛ بنابراین، معیار اعتقاد به ولایت فقیه را نمی‌توان صرفاً در پذیرش تصمیم‌هایی جست‌وجو کرد که از نظر شخصی فرد منطقی به نظر می‌رسند.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به جمله‌ای منسوب به شهید رجایی درباره انتخاب آگاهانه ولی‌فقیه و تسلیم‌بودن پس از انتخاب، این مضمون را مورد تأکید قرار داد که اعتقاد به ولایت فقیه با پذیرش مسئولیت اطاعت همراه است، حتی در مواردی که فرد به‌تنهایی تحلیل روشنی از چرایی یک تصمیم ندارد.
وی افزود: این بحث در نگاه او ریشه در آیات و روایات دارد و برای روشن‌شدن آن می‌توان به نمونه‌هایی از تاریخ اسلام و تشیع توجه کرد؛ زیرا در تاریخ، افرادی وجود داشته‌اند که صاحب‌نظر و عالم بوده‌اند، اما در فهم نسبت میان ارائه نظر و تبعیت از تصمیم رهبری با دشواری مواجه می‌شدند.
تفاوت میان مشورت‌دادن و تبعیت از تصمیم رهبری
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی برای توضیح این مسئله به ابن‌عباس، پسرعموی امیرالمؤمنین علی(ع)، اشاره کرد و گفت: ابن‌عباس شخصیت بزرگی بود؛ قرآن را تفسیر می‌کرد، عالم بود، به امیرالمؤمنین(ع) علاقه داشت و از ارادتمندان آن حضرت به شمار می‌رفت. او همچنین صاحب‌نظر بود و گاهی در مسائل سیاسی، نظامی و اجتماعی دیدگاه خود را به امیرالمؤمنین(ع) ارائه می‌کرد.
وی با بیان اینکه اصل ارائه نظر و مشورت به رهبر جامعه ایرادی ندارد، افزود: فرد صاحب‌نظر می‌تواند دیدگاه خود را مطرح کند و پیشنهاد بدهد؛ اما مسئله‌ای که باید به آن توجه کرد، تفاوت میان مشورت‌دادن و انتظار برای پذیرش قطعی نظر شخصی است.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به گفت‌وگوی امیرالمؤمنین(ع) با ابن‌عباس، توضیح داد: ابن‌عباس حق داشت نظر خود را مطرح کند و حضرت نیز می‌توانستند به پیشنهاد او گوش دهند و درباره آن بیندیشند؛ اما اگر در نهایت تصمیمی برخلاف نظر ابن‌عباس اتخاذ می‌شد، وظیفه او پذیرش تصمیم رهبری بود.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه تأکید کرد: صاحب‌نظر بودن یک فرد به این معنا نیست که تصمیم نهایی باید همواره مطابق تشخیص او باشد. ارائه پیشنهاد و مشورت یک مسئولیت است و تبعیت از تصمیم رهبری، در چارچوب اعتقاد به ولایت، مسئولیتی دیگر به شمار می‌رود.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی گفت: ایمان قوی در جامعه، این چهار جلوه را به همراه دارد؛ نیت الهی، وحدت و انسجام، توسل به ائمه معصومین(ع) و تبعیت از رهبری. این مؤلفه‌ها در کنار یکدیگر می‌توانند زمینه تقویت اقتدار و ایستادگی جامعه در برابر دشمن را فراهم کنند.
صبر و مقاومت؛ نترسیدن از دشمن و ادامه مسیر تا پایان
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه، دومین رکن قدرت در نگاه قرآنی را صبر و مقاومت دانست و گفت: صبر به معنای پایداری، ادامه مسیر تا پایان و عقب‌نشینی‌نکردن در برابر دشمن است.
وی با اشاره به اینکه قرآن کریم در آیه سوره انفال، صبر را در کنار ایمان از عوامل غلبه بر دشمن مطرح می‌کند، توضیح داد: صبر و مقاومت دو جلوه مهم دارد؛ نخست، نترسیدن از دشمن، تهدید، شهادت و خسارت و دوم، فراهم‌کردن امکانات و توان لازم برای ادامه مقاومت.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور تأکید کرد: یکی از جلوه‌های صبر و مقاومت، آن است که جامعه در برابر تهدید، ارعاب و خسارت‌های دشمن نترسد و با مشاهده دشواری‌ها از هدف خود دست نکشد.
آمادگی نظامی؛ فراهم‌کردن توان لازم برای بازدارندگی
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه دومین جلوه صبر و مقاومت را تهیه امکانات لازم برای ایستادگی دانست و با استناد به آیه ۶۰ سوره انفال، «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَیْلِ»، اظهار کرد: قرآن کریم تنها به نترسیدن و پایداری توصیه نمی‌کند، بلکه مؤمنان را به فراهم‌کردن هر میزان از توان و امکاناتی که در اختیار دارند، فرا می‌خواند.
وی افزود: جامعه مؤمن باید افزون بر برخورداری از روحیه مقاومت، امکاناتی را فراهم کند که دشمن را از تجاوز و حمله بازدارد. بنابراین، آمادگی نظامی و تقویت توان دفاعی در کنار ایمان و نترسیدن از دشمن قرار میگیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره به تجربه جمهوری اسلامی ایران، گفت: ملت ایران در مسیر انقلاب اسلامی هم در برابر تهدیدها ایستادگی کرده و هم برای تقویت توان دفاعی و نظامی خود امکانات لازم را فراهم آورده است.
تنگه هرمز و تأکید بر ادامه مدیریت جمهوری اسلامی ایران
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه، موضوع تنگه هرمز را مطرح کرد و با اشاره به اختلاف‌نظرهایی که درباره نحوه مواجهه با این مسئله وجود داشته است، گفت: در جریان تحولات اخیر، آمریکا بر موضوع تنگه هرمز تأکید داشته و برخی مسئولان نیز درباره چگونگی حل‌وفصل این مسئله دیدگاه‌هایی مطرح کرده‌اند.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه با نقل کلام رهبر معظم انقلاب گفت: بر اساس آنچه ایشان بیان کردند، بر ادامه بسته‌ماندن تنگه هرمز و باقی‌ماندن مدیریت آن در اختیار جمهوری اسلامی ایران تأکید شده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی این موضع را در چارچوب روحیه نترسیدن از دشمن و ایستادگی بر اساس محاسبات راهبردی ارزیابی کرد و افزود: در این نگاه، مقاومت تنها به معنای بیان شعار نیست، بلکه باید در تصمیم‌ها و نحوه مدیریت مسائل مهم نیز نمود پیدا کند.
وی در ادامه از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، پاسداران و شهدایی که در مسیر دفاع از کشور جان خود را از دست داده‌اند، قدردانی کرد و تقویت توان موشکی را از نمونه‌های فراهم‌کردن امکانات بازدارنده دانست.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با جمع‌بندی دو رکن ایمان و صبر، گفت: در نگاه مادی، قدرت با نیروی نظامی توانمند و فراوان و سلاح‌های پیشرفته و فراوان سنجیده می‌شود؛ اما در محاسبات قرآنی، ایمان عمیق و صبر و مقاومت نیز دو معیار اساسی غلبه و اقتدارند.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه افزود: جامعه‌ای که برای خدا حرکت کند، وحدت خود را حفظ کند، به اهل‌بیت(ع) توسل داشته باشد و از رهبری تبعیت کند، در کنار صبر و مقاومت و فراهم‌کردن امکانات دفاعی، از مؤلفه‌های اصلی اقتدار در نگاه قرآنی برخوردار خواهد بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران این دو رکن را در اختیار دارد، اظهار کرد: نیروهای مسلح، رهبری و مردم ایران در برابر تهدیدهای دشمن از روحیه پایداری برخوردارند و این مسئله در حضور مردم در تجمعات شبانه نیز نمود پیدا کرده است.
وی با اشاره به حضور شبانه مردم در تجمعات طی بیش از شش ماه، گفت: استمرار این حضور و حرکت مردم در زمان جنگ و حمله دشمنان به سمت محل اصابت موشک‌ها برای اطلاع از وضعیت، به‌جای فرار از صحنه، از جلوه‌های روحیه نترسیدن و پایداری جامعه ایران است.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه تأکید کرد: ایمان قوی و صبر و مقاومت تا پایان مسیر، دو معیار اصلی قدرت در نگاه قرآنی‌اند و اگر جامعه‌ای این دو عنصر را داشته باشد، از ظرفیت غلبه بر دشمن برخوردار خواهد بود.
چهار دلیل اقتدار جمهوری اسلامی ایران
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در دومین محور سخنان خود، به این پرسش پرداخت که چه دلایلی برای اقتدار جمهوری اسلامی ایران و توصیف آن به‌عنوان قدرت اول جهان وجود دارد.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران از زمان پیروزی انقلاب اسلامی به قدرتی اثرگذار تبدیل شده و اقتدار آن در طول زمان افزایش یافته است، چهار دلیل را برای این دیدگاه مطرح کرد: تجربه جنگ‌ها و رویارویی‌های گذشته، شکست‌پذیری آمریکا، ارزیابی های موثر میدان جنگ رمضان و وعده‌های الهی در قرآن کریم.
دلیل نخست؛ تجربه انقلاب اسلامی و چهار رویارویی تاریخی
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی نخستین دلیل خود را تجربه‌های تاریخی جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت: ایران در چهار رویارویی مهم، یعنی انقلاب اسلامی، مقابله با داعش، جنگ با حکومت صدام و جنگ دوازده‌روزه، توانسته است در برابر دشمنان خود ایستادگی کند.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه با اشاره به دوران انقلاب اسلامی اظهار کرد: در سال‌های ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷، زمانی که امام خمینی(ره) مردم را به قیام علیه حکومت پهلوی فراخواندند، ملت ایران از نظر امکانات نظامی در موقعیتی نبود که بتواند با تکیه بر سلاح و تجهیزات پیشرفته به میدان بیاید.
وی با یادآوری خاطرات خود از دوران طلبگی در حوزه علمیه قم گفت: در آن دوران، مردم با این پرسش روبه‌رو بودند که چگونه می‌توانند در برابر حکومت شاه بایستند، درحالی‌که سلاح و امکانات نظامی در اختیار ندارند، پیام امام خمینی(ره) این بود که مردم با توکل بر خدا و با شعار «الله‌اکبر» حرکت خود را ادامه دهند.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به حضور مردم در خیابان‌های قم، از جمله خیابان ارم و خیابان صفائیه، گفت: مردم با شعار «الله‌اکبر» به میدان آمدند؛ درحالی‌که حکومت پهلوی از سلاح و نیروهای مسلح برخوردار بود و در جریان اعتراض‌ها، مردم با خشونت و تیراندازی مواجه می‌شدند.
وی افزود: نتیجه این حرکت، پیروزی انقلاب اسلامی و سقوط حکومت پهلوی بود؛ حکومتی که آمریکا از آن حمایت می‌کرد. و این تجربه یکی از شواهدی است که نشان می‌دهد در تحلیل قدرت و پیروزی، تنها نباید به برخورداری از سلاح و تجهیزات نظامی توجه کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با طرح این استدلال که اگر آمریکا قدرت اول جهان معرفی می‌شود، باید به تجربه رویارویی ایران با حکومت مورد حمایت آن نیز توجه کرد، این تجربه نخستین دلیل خود برای اقتدار جمهوری اسلامی ایران است.
مقابله با داعش؛ رویارویی با تهدیدی فراتر از یک گروه نظامی
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه دومین تجربه را مقابله با داعش دانست و گفت: داعش گروهی محدود و کم‌اهمیت نبود، بلکه جریانی خشونت‌گرا و دارای ایدئولوژی بود که در مناطق مختلف عراق و سوریه فعالیت می‌کرد و با حمایت‌ها و امکاناتی از سوی بازیگران مختلف منطقه‌ای و بین‌المللی آمریکا و… تقویت شده بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی در این بخش به اظهاراتی منسوب به هیلاری کلینتون، وزیر خارجه پیشین آمریکا، درباره شکل‌گیری داعش اشاره کرد و حمایت برخی کشورهای عربی و غربی از این جریان را مطرح کرد و ابراز داشت: مقابله با داعش فراتر از جنگ با یک گروه مسلح و در واقع رویارویی با مجموعه‌ای از حمایت‌ها و پشتیبانی‌های خارجی بوده
وی با مقایسه جنگ با داعش و جنگ با ارتش صدام، توضیح داد: جنگ با داعش از جهاتی دشوارتر بود؛ زیرا بخشی از نیروهای ارتش عراق در دوران جنگ با ایران، افرادی بودند که به‌عنوان کارکنان ارتش و برای تأمین معاش خانواده‌هایشان در جنگ حضور داشتند و ممکن بود در شرایطی تسلیم شوند.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در این زمینه به خاطره‌ای از عملیات بیت‌المقدس و فتح خرمشهر اشاره کرد و گفت: در آن عملیات، شمار زیادی از نیروهای عراقی تسلیم شدند و دست‌های خود را بالا بردند. و این خاطره توضیحی متفاوت از انگیزه نیروهای ارتش عراق با نیروهای داعش است.
وی افزود: نیروهای داعش صرفاً برای دریافت حقوق وارد جنگ نشده بودند، بلکه با انگیزه‌ای ایدئولوژیک و خشونت‌بار می‌جنگیدند و در مناطق تحت کنترل خود، جنایت‌های شدیدی علیه غیرنظامیان و به‌ویژه شیعیان مرتکب می‌شدند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره به گزارش‌های مربوط به جنایت‌های داعش در عراق و دیگر مناطق، از جمله ربودن کودکان شیعه و کشتن آنان، گفت: اگر این جریان به ایران راه پیدا می‌کرد، مردم ایران نیز ممکن بود با همان خشونت‌ها و جنایت‌هایی مواجه شوند که در مناطق دیگر رخ داده بود.
وی در ادامه، نقش شهید حاج قاسم سلیمانی را در مقابله با داعش مورد توجه قرار داد و گفت: امام خمینی(ره) و رهبران انقلاب بر ضرورت مقابله با تهدیدهای دشمن تأکید داشتند و در جریان گسترش داعش، شهید حاج قاسم سلیمانی برای مقابله با این جریان وارد میدان شد.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به نقش شهید سلیمانی در عملیات‌های مقابله با داعش در سوریه و منطقه، این رویارویی را یکی از تجربه‌های مهم جمهوری اسلامی ایران دانست و افزود: مقابله با داعش تنها جنگ با نیروهای حاضر در میدان نبود، بلکه به معنای مقابله با مجموعه‌ای از حمایت‌ها و پشتیبانی‌های خارجی نیز بود.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه این تجربه را دومین دلیل اقتدار جمهوری اسلامی ایران برشمرد و گفت: این رویارویی نشان داد که ایران توانسته است در برابر تهدیدی منطقه‌ای با ابعاد گسترده مقاومت کند.
جنگ تحمیلی؛ ایران در برابر ارتش عراق و حمایت کشورهای متعدد
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی، سومین تجربه تاریخی را جنگ تحمیلی عراق علیه ایران دانست و گفت: جنگ هشت‌ساله را نباید صرفاً جنگ ایران با یک کشور و یک ارتش ارزیابی کرد؛ زیرا کشورهای مختلف به شکل‌های گوناگون از حکومت صدام حمایت می‌کردند.
وی با اشاره به اسیرشدن نیروهایی از ملیت‌های مختلف در دوران جنگ، گفت: نیروهایی از ۱۷ ملیت در جریان جنگ به اسارت ایران درآمده بودند و این موضوع نشانه‌ای از گستردگی مشارکت خارجی در جنگ می باشد.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به نمونه‌هایی از حمایت تسلیحاتی کشورهای مختلف از عراق، گفت: آمریکا هواپیماهای آواکس در اختیار عراق قرار داده بود، فرانسه هواپیماهای میراژ، شوروی هواپیماهای میگ و آلمان تجهیزات و مواد مرتبط با جنگ‌افزارهای شیمیایی را تأمین کرده بود.
وی با جمع‌بندی این موارد اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران در جنگی هشت‌ساله ایستادگی کرد که در آن، حکومت عراق از حمایت نظامی و تسلیحاتی کشورهای مختلف برخوردار بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی این تجربه را سومین دلیل خود برای اقتدار ایران دانست و گفت: در ارزیابی قدرت کشورها، باید شرایطی را نیز در نظر گرفت که یک کشور در آن با فشارها و حمایت‌های خارجی از طرف مقابل مواجه بوده است.
جنگ دوازده‌روزه؛ رویارویی با اسرائیل و آمریکا
وی چهارمین تجربه تاریخی را جنگ دوازده‌روزه و رویارویی نظامی ایران با رژیم صهیونیستی و آمریکا عنوان کرد و گفت: این جنگ نیز نمونه‌ای از مواجهه جمهوری اسلامی ایران با دو قدرت نظامی بود.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با توصیف این رویارویی، اظهار کرد: طرف مقابل تصور می‌کرد با حملات نظامی می‌تواند به اهداف خود برسد، اما ایران نیز به حملات پاسخ داد و در ادامه، شرایط میدان به‌گونه‌ای پیش رفت که توان مقابله جمهوری اسلامی ایران به عینه دیده شد.
وی با استفاده از تعبیری تمثیلی، ورود آمریکا به این رویارویی را به آوردن نیروی کمکی از سوی فردی تشبیه کرد که به‌تنهایی توان ادامه مقابله را ندارد و گفت: ورود آمریکا به میدان در کنار رژیم صهیونیستی نشان‌دهنده دشواری‌هایی بود که طرف مقابل در ادامه رویارویی با ایران با آن مواجه شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی چهار تجربه انقلاب اسلامی، مقابله با داعش، جنگ تحمیلی و جنگ دوازده‌روزه را در کنار یکدیگر قرار داد و آنها را نخستین دلیل خود برای اثبات اقتدار جمهوری اسلامی ایران معرفی کرد.
شکست‌پذیری آمریکا در رویارویی‌های نظامی
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور، دومین دلیل خود را شکست‌پذیری آمریکا دانست و گفت: اگر آمریکا به‌عنوان یکی از قدرت‌های بزرگ نظامی جهان معرفی می‌شود، باید به شکست‌هایی که در برخی از رویارویی‌های نظامی متحمل شده است نیز توجه کرد.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه با اشاره به عملیات طبس، جنگ ویتنام، حضور نظامی آمریکا در عراق و افغانستان، این موارد را نمونه‌هایی از محدودیت قدرت نظامی آمریکا برشمرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره به شکست عملیات آمریکا در طبس گفت: شکست چنین عملیاتی نشان می‌دهد که برخورداری از تجهیزات و امکانات نظامی پیشرفته به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت نیست.
وی درباره جنگ ویتنام نیز اظهار کرد: آمریکا در آن جنگ با وجود برخورداری از توان نظامی گسترده، در نهایت نتوانست به اهداف خود دست یابد و از ادامه حضور در آن کشور خارج شد.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه به عراق و افغانستان اشاره کرد و گفت: آمریکا در این دو کشور نیز با وجود برخورداری از قدرت نظامی، پس از سال‌ها جنگ و حضور نظامی، ناچار به پایان‌دادن به مأموریت‌های خود و خروج از آنها شد.
وی با تأکید بر اینکه قدرت نظامی به معنای شکست‌ناپذیری نیست، افزود: وقتی کشوری که قدرت نظامی بزرگی دارد در برخی رویارویی‌ها شکست می‌خورد، باید در ارزیابی قدرت کشورها به عوامل دیگری همچون اراده، مقاومت و نتیجه واقعی جنگ نیز توجه کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی این تجربه‌ها را در کنار رویارویی‌های جمهوری اسلامی ایران قرار داد و آنها را دومین دلیل خود برای طرح این دیدگاه دانست که آمریکا شکست‌ناپذیر نیست و نباید صرفاً بر اساس ظاهر قدرت نظامی آن درباره نتیجه رویارویی‌ها قضاوت کرد.
دلیل سوم؛ ارزیابی میدان جنگ رمضان و مؤلفه‌های قدرت نظامی
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور، سومین دلیل خود را وضعیت میدان جنگ رمضان دانست و در این بخش به حضور ناوهای هواپیمابر آمریکا، مواضع کشورهای اروپایی و ناتو، پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه، گزارش‌های مربوط به خسارت‌های نظامی و موضوع تنگه هرمز پرداخت.
ناوهای هواپیمابر آمریکا و برداشت سخنران از تحولات میدان
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره به ناوهای هواپیمابر آمریکا، از ناو آبراهام لینکلن و ناو جرالد فورد نام برد و گفت: ناوهای هواپیمابر از نمادهای قدرت نظامی آمریکا هستند و اعزام آنها به مناطق مختلف می‌تواند پیام سیاسی و نظامی مهمی داشته باشد.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه افزود: حضور این ناوها در منطقه در ابتدا به‌عنوان نمایش قدرت آمریکا تلقی می‌شد؛ اما پس از حملات و تحولات نظامی، وضعیت آنها تغییر کرد.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با بیان اینکه بر اساس اخبار، ناوهای آمریکایی پس از مواجهه با حملات ایران از موقعیت اولیه خود فاصله گرفتند، این موضوع یکی از جلوه‌های قدرت جمهوری اسلامی ایران در میدان است. و فاصله‌گرفتن این ناوها تا حدود هزار کیلومتر بخشی تحولات جنگ و شکست آمریکا می باشد.
نپیوستن ناتو و کشورهای اروپایی به رویارویی
وی در ادامه به مواضع کشورهای اروپایی و ناتو اشاره کرد و گفت: آمریکا در جریان رویارویی از کشورهای اروپایی و ناتو نیز درخواست کمک کرد، اما آن کشورها حاضر نشدند به همان شکل وارد درگیری با جمهوری اسلامی ایران شوند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی این مسئله را یکی دیگر از نشانه‌هایی دانست که در تحلیل ها باید در کنار سایر مؤلفه‌های میدان جنگ مورد توجه قرار گیرد.
پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه و گزارش‌های مربوط به خسارت‌ها
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه، گفت: آمریکا در کشورهای مختلف منطقه از امکانات و پایگاه‌های نظامی برخوردار است و در جریان جنگ نیز، از ۱۵ پایگاه نظامی برای حمله به ایران استفاده شده است.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه با اذعان به اینکه امکانات نظامی و تسلیحاتی آمریکا از نظر حجم و گستردگی بسیار بیشتر از امکانات ایران است، توضیح داد: در تحلیل قدرت نظامی، صرفاً نباید تعداد تجهیزات و امکانات اولیه را ملاک قرار داد، بلکه باید نحوه استفاده از این امکانات و میزان تأثیرگذاری حملات طرف مقابل را نیز بررسی کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی گفت: حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در منطقه، به سامانه‌های راداری آسیب رسانده و توان عملیاتی برخی از این پایگاه‌ها را مختل کرده است. این مسئله بخشی از عملکرد نیروهای ایرانی در میدان جنگ رمضان است.
وی سپس به گزارش‌های منتشرشده درباره میزان مصرف تسلیحات و امکانات نظامی آمریکا اشاره کرد و گفت: در گزارش‌های رسانه‌ای، از جمله گزارش‌های صداوسیما و مطالب منتشرشده در فضای مجازی، آمارهای مختلفی درباره میزان تسلیحات مصرف‌شده آمریکا مطرح می‌شود.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور تصریح کرد: آمار دقیقی در اختیار ندارد و گزارش‌ها نیز یکسان نیستند؛ برخی گزارش‌ها از مصرف یک‌سوم امکانات نظامی آمریکا سخن می‌گویند و برخی دیگر میزان بیشتری، از جمله دوسوم، را مطرح می‌کنند.
وی تأکید کرد: چون آمار دقیق در دسترس نیست، نمی‌توان یکی از این ارقام را قطعی دانست؛ اما حتی اگر بخشی از این گزارش‌ها درست باشد، میزان مصرف یا خسارت تجهیزات در یک جنگ چند هفته‌ای موضوعی قابل توجه خواهد بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی در ادامه، این گزارش‌ها را با وضعیت توان نظامی ایران مقایسه کرد و گفت: به‌جای کاهش توان موشکی ایران، شمار موشک‌های در اختیار کشور در جریان جنگ افزایش یافته است. و این موضوع چهارمین جلوه‌ای است که در ارزیابی قدرت نظامی ایران مورد توجه قرار میگیرد.
تنگه هرمز؛ مؤلفه‌ای راهبردی
وی پنجمین موضوع مورد اشاره در ارزیابی میدان جنگ رمضان را تنگه هرمز دانست و گفت: تنگه هرمز از موقعیت راهبردی مهمی برخوردار است و تحولات مربوط به آن می‌تواند در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی تأثیر بگذارد.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به رویارویی ایران و آمریکا، اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران با ایستادگی در موضوع تنگه هرمز توانسته است فشار قابل توجهی بر طرف مقابل وارد کند.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه درباره وضعیت آمریکا و دونالد ترامپ، گفت: طرف آمریکایی در پی یافتن راهی برای پایان‌دادن به رویارویی است.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی در جمع‌بندی این بخش گفت: سومین دلیل مورد نظر برای اقتدار ایران، وضعیت میدان جنگ رمضان و مجموعه عواملی است که نشان می‌دهند قدرت نظامی کشورها را نمی‌توان صرفاً با حجم تسلیحات و امکانات اولیه آنها سنجید.
وعده‌های الهی و آیات قرآن کریم
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور، چهارمین دلیل خود را مهم‌تر از سه دلیل پیشین دانست و گفت: حتی اگر تجربه‌های تاریخی، شکست‌های آمریکا و ارزیابی‌های نظامی مطرح‌شده در بخش‌های قبل نیز وجود نداشتند، از نگاه دینی، آیات قرآن کریم و وعده‌های الهی برای مؤمنان مبنایی اساسی در امید و اعتماد به پیروزی به شمار می‌روند.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه با اشاره به اینکه خداوند در نگاه توحیدی از هر قدرت دیگری برتر است، گفت: در تاریخ، افرادی همچون نمرود و فرعون با وجود برخورداری از قدرت و امکانات فراوان در برابر خداوند قرار گرفتند؛ اما قدرت ظاهری آنها نتوانست مانع از فرجامی شود که در قرآن کریم برایشان بیان شده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با طرح این پرسش که چرا خداوند می‌تواند با وجود قدرت ظاهری حاکمان، آنان را از میان بردارد، توضیح داد: برای خداوند از بین‌بردن قدرت‌های بزرگ دشوار نیست و حتی اموری که در محاسبات انسان بسیار بزرگ به نظر می‌رسند، در برابر قدرت الهی محدودند.
وی برای توضیح این مسئله به داستان نمرود اشاره کرد و گفت: در روایت‌هایی که برای تبیین این داستان نقل می‌شود، از پشه‌ای سخن گفته شده که به‌عنوان نمونه‌ای از ناتوانی قدرت ظاهری انسان در برابر اراده خداوند مطرح می‌شود.
وی همچنین با اشاره به سرنوشت فرعون افزود: در داستان فرعون نیز آب که در شرایط عادی مایه حیات است، به وسیله‌ای برای مرگ او تبدیل شد. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که برای تحقق اراده الهی، لزوماً به همان ابزارها و امکاناتی که انسان‌ها در محاسبات مادی ضروری می‌دانند، نیاز نیست.
سرگذشت فرعون؛ عبرتی برای صاحبان قدرت
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با استناد به آیه ۹۲ سوره یونس، «فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَةً»، به این بخش از داستان فرعون پرداخت که بدن او برای عبرت آیندگان باقی گذاشته شد.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه توضیح داد: در برداشت خود از این آیه، یکی از اهداف الهی در باقی‌ماندن بدن فرعون، آن بود که سرگذشت او برای نسل‌های بعدی به نشانه‌ای از فرجام گردن‌کشی در برابر خداوند تبدیل شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره به تجربه شخصی خود از مشاهده جسد مومیایی‌شده‌ای که آن را به فرعون نسبت داد، گفت: وی در بازدیدی که از این جسد داشته، بخش‌هایی از صورت و بدن آن را مشاهده کرده است و بر اساس توصیف او، پوست صورت، دندان‌ها، استخوان‌ها و بخش‌هایی از موهای سر در وضعیت قابل مشاهده‌ای باقی مانده بودند.
وی تأکید کرد: ازباقی‌ماندن بدن فرعون و مطرح‌شدن آن در کنار آیه قرآن، پیامی برای صاحبان قدرت در دوره‌های بعد دارد؛ اینکه قدرت و گردن‌کشی در برابر خداوند نمی‌تواند انسان را از فرجام اعمالش مصون بدارد.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور افزود: وی هنگام مشاهده این جسد، به این فکر افتاده است که آیه مربوط به فرعون می‌تواند به‌عنوان درسی برای قدرتمندان و حاکمانی مطرح شود که خود را شکست‌ناپذیر می‌دانند.
وی در ادامه با اشاره به این مضمون قرآنی که خداوند بدن فرعون را برای عبرت آیندگان باقی گذاشت، گفت: این داستان پیامی تاریخی دارد و می‌تواند به صاحبان قدرت در روزگار کنونی یادآوری کند که برخورداری از امکانات و نفوذ فراوان، به معنای مصونیت از اراده الهی نیست.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی در ادامه برای توضیح عظمت قدرت الهی، به خورشید و ابعاد آن اشاره کرد و گفت: خورشید با وجود فاصله بسیار زیاد از زمین، گرما و نور خود را به زمین می‌رساند و از نمونه‌های شگفتی آفرینش است.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه در ادامه، اعدادی درباره حرارت سطح و مرکز خورشید مطرح کرد و گفت: هدف او از این مثال، توجه‌دادن حاضران به عظمت خورشید و قدرت خداوند در آفرینش و اداره آن است.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور با تأکید بر اینکه خداوند خورشید را با تمام عظمت آن آفریده و اداره می‌کند، اظهار کرد: از نگاه توحیدی، قدرتی که چنین نظام عظیمی را اداره می‌کند، در برابر قدرت‌های سیاسی و نظامی جهان محدود و ناتوان نیست.
وی افزود: اگر خداوند چنین قدرتی دارد، از بین‌بردن قدرت یک حاکم یا جلوگیری از ادامه حیات او برای خداوند دشوار نیست؛ بنابراین، مؤمنان نباید قدرت ظاهری افرادی همچون دونالد ترامپ یا بنیامین نتانیاهو را به‌گونه‌ای تصور کنند که گویی هیچ قدرتی فراتر از آنان وجود ندارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره به این مضمون که خداوند با مؤمنان است، تأکید کرد: از نگاه دینی، همراهی و یاری الهی یکی از مبانی امید و اعتماد مؤمنان در شرایط دشوار است.
چرا خداوند اجازه می‌دهد رویارویی‌ها رخ بدهد؟
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه، به پرسشی پرداخت که چرا با وجود قدرت خداوند، دشمنان همچنان تهدید می‌کنند و جنگ و درگیری رخ می‌دهد.
وی با اشاره به آیه ۴۴ سوره انفال درباره جنگ بدر، توضیح داد: در جنگ بدر، شمار مسلمانان حدود ۳۱۳ نفر بود، درحالی‌که تعداد نیروهای طرف مقابل بیشتر بود. در این آیه، به چگونگی دیده‌شدن شمار نیروهای دو طرف و تدبیر الهی در شکل‌گیری رویارویی اشاره شده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی گفت: خداوند شرایطی را فراهم کرد که مسلمانان از حضور دشمن در میدان هراس کمتری داشته باشند و برای مقابله با او وارد جنگ شوند؛ در سوی مقابل نیز، دشمن مسلمانان را کمتر از آنچه بودند ارزیابی کند و وارد میدان شود.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه با اشاره به اینکه این برداشت را نوعی تدبیر حکیمانه الهی می‌داند، افزود: در این نگاه، خداوند شرایطی را فراهم کرد تا دو طرف وارد نبرد شوند و در نتیجه، مسلمانان بتوانند با یاری الهی بر دشمنی که از نظر تعداد و امکانات برتری داشت، غلبه کنند.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور تأکید کرد: هدف از طرح این مثال، نشان‌دادن این نکته است که در نگاه قرآنی، تحولات میدان نبرد تنها بر اساس محاسبات ظاهری و مادی توضیح داده نمی‌شوند و تدبیر الهی نیز در این تحلیل جایگاه دارد.
وی سپس این برداشت را به تحولات معاصر پیوند زد و گفت: رویارویی اخیر نیز می‌تواند فرصتی برای آشکارشدن برخی واقعیت‌ها درباره قدرت جمهوری اسلامی ایران و محدودیت قدرت آمریکا باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی گفت: گاهی عده ای تمایلی ندارند با قدرت بزرگی مانند آمریکا وارد رویارویی شوند و از خود می‌پرسند چرا باید چنین درگیری‌ای را پذیرفت؛ اما باید بدانند که، رخدادهای اخیر فرصتی فراهم کرده‌اند تا دو موضوع برای جامعه جهانی روشن شود.
وی نخستین موضوع را نشان‌دادن قدرت جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت: یکی از پیام‌های این رویارویی آن است که نباید ایران را کشوری ضعیف تصور کرد.
وی دومین موضوع را آشکارشدن شکست‌پذیری آمریکا برشمرد و افزود: نباید از قدرت نظامی آمریکا به‌گونه‌ای هراسید که آن را شکست‌ناپذیر بدانیم؛ زیرا تجربه‌های تاریخی و رخدادهای اخیر نشان می‌دهند که قدرت نظامی بزرگ نیز می‌تواند با محدودیت و شکست مواجه شود.
پایگاه‌های آمریکا و اتکای کشورهای منطقه به قدرت خارجی
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه، به کشورهای منطقه‌ای اشاره کرد و ابراز داشت: پایگاه‌های نظامی خود را در اختیار آمریکا قرار داده‌اند تا از حمایت این کشور برخوردار شوند.
وی با طرح این پرسش که چرا برخی دولت‌های منطقه به حضور نظامی آمریکا تکیه می‌کنند، گفت: این کشورها با هدف برخورداری از حمایت امنیتی آمریکا، به این قدرت خارجی اتکا کرده‌اند؛ اما تحولات اخیر، پرسش‌هایی را درباره میزان توانایی آمریکا برای حفاظت از خود و متحدانش مطرح می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با استناد به آیه «وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِیعًا» تأکید کرد: در نگاه قرآن، عزت حقیقی از آن خداوند است و نباید تصور کرد که اتکا به قدرت‌های خارجی، به‌تنهایی می‌تواند امنیت و عزت پایدار ایجاد کند.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه همچنین با اشاره به تعبیر قرآنی «إِنَّ أَوْهَنَ الْبُیُوتِ لَبَیْتُ الْعَنْکَبُوتِ»، خانه عنکبوت را نمونه‌ای برای توضیح این دیدگاه دانست که برخی قدرت‌های ظاهری، با وجود نمایش اقتدار، ممکن است از درون با ضعف‌هایی مواجه باشند.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در ادامه گفت: یکی از پیام‌های این تحولات برای دولت‌های منطقه آن است که نباید قدرت آمریکا را شکست‌ناپذیر تصور کنند و امنیت خود را تنها به حمایت این کشور گره بزنند.
وی در جمع‌بندی چهارمین دلیل خود اظهار کرد: آیات قرآن کریم، وعده یاری الهی و تجربه‌هایی که در تاریخ از سرگذشت قدرت‌های بزرگ نقل شده‌اند، از نگاه دینی مبنایی برای امید و اعتماد به خداوند به شمار می‌روند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره به آیه «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ» گفت: قرآن کریم وعده داده است که اگر مؤمنان دین خدا را یاری کنند، خداوند نیز آنان را یاری می‌کند و گام‌هایشان را استوار می‌سازد.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه همچنین به آیه «فَلَا غَالِبَ لَکُمْ» اشاره کرد و افزود: بر اساس این آیات، اگر خداوند یاور جامعه‌ای باشد، قدرت‌های دیگر نمی‌توانند به‌سادگی بر آن غلبه کنند.
جمع‌بندی؛ ایمان، مقاومت و وعده الهی در تحلیل اقتدار ایران
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در پایان محور دوم سخنان خود، چهار دلیل تاریخی، نظامی و قرآنی را که برای اقتدار جمهوری اسلامی ایران مطرح کرده بود، جمع‌بندی کرد و گفت: نخستین دلیل، تجربه انقلاب اسلامی، مقابله با داعش، جنگ تحمیلی و جنگ دوازده‌روزه است؛ دومین دلیل، شکست‌پذیری آمریکا در رویارویی‌هایی مانند طبس، ویتنام، عراق و افغانستان؛ سومین دلیل، ارزیابی او از میدان جنگ رمضان و چهارمین دلیل، آیات قرآن کریم و وعده‌های الهی است.
وی چهارمین دلیل را از سه دلیل دیگر مهم‌تر دانست و تأکید کرد: حتی اگر شواهد تاریخی و نظامی مطرح‌شده نیز وجود نداشتند، از نگاه دینی، آیات قرآن و وعده‌های الهی برای مؤمنان مبنایی اساسی در امید و پایداری به شمار می‌روند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی با اشاره دوباره به آیه «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ» گفت:جامعه‌ای که ایمان خود را تقویت کند، وحدت و انسجامش را حفظ کند، به اهل‌بیت(ع) توسل داشته باشد، از رهبری تبعیت کند و در کنار آن، صبر و مقاومت و آمادگی دفاعی را در خود تقویت کند، از مؤلفه‌های اصلی اقتدار در محاسبات قرآنی برخوردار خواهد بود.
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه ، دو محور «آینده جنگ رمضان و اینکه این جنگ به شکست یا پیروزی خواهد انجامید» و «تهدیدهای آمریکا، از جمله تهدید به استفاده از بمب اتم» را از موضوعاتی دانست که به فرصت دیگری موکول می‌شوند.
مشاور مدیر حوزه‌های علمیه کشور در پایان سخنان خود، با ابراز امیدواری نسبت به پیروزی جمهوری اسلامی ایران، شکست آمریکا و نابودی رژیم صهیونیستی، از مخاطبان خواست برای پیروزی جمهوری اسلامی ایران بر کفر جهانی، دعا کنند.
