کلیسای ارتدوکس روسیه اعلام کرده است بخشی از بقایای دیمیتری دونسکوی، قدیس و شاهزاده بزرگ مسکو، پس از گشایش تابوت سنگی او در کرملین از محل دفن خارج و در «صندوق‌های مقدس» قرار گرفته تا امکان زیارت مؤمنان فراهم شود. بخشی از این بقایا نیز قرار است به کلیسای جامع مسیح منجی در مسکو منتقل شود. مقام‌های کلیسا همچنین از امکان دسترسی نظامیان و خانواده‌های آنان به این بقایا سخن گفته‌اند و این اقدام را فرصتی برای تقویت معنوی مؤمنان دانسته‌اند.
کلیسای ارتدوکس اوکراین در واکنش به این اقدام، استفاده از بقایای دیمیتری دونسکوی در ارتباط با جنگ را مورد انتقاد قرار داده است. دلیل حساسیت این کلیسا آن است که دیمیتری صرفاً یک شخصیت مذهبی نیست؛ او در حافظه تاریخی روسیه، حاکم مسکو و فرمانده نبرد کولیکوو در سال ۱۳۸۰ است؛ نبردی که به نماد اتحاد سرزمین‌های روسی پیرامون مسکو و پیروزی بر نیروهای مغول تبدیل شده است. از این رو، انتقال بقایای چنین شخصیتی به جبهه جنگ امروز می‌تواند معنایی فراتر از زیارت مذهبی پیدا کند. کلیسای اوکراین تأکید کرده است که قدیسان نباید برای توجیه جنگ و کشتار مورد استفاده قرار گیرند.
اما دیمیتری دونسکوی به چه معنایی «قدیس» است؟ در سنت ارتدوکس، قدیس الزاماً روحانی، راهب یا شهید نیست. دیمیتری یک حاکم و فرمانده مسیحی بود که کلیسا او را به‌عنوان حاکمی مؤمن و الگویی برای مسیحیان مورد تکریم قرار داده است. بنابراین قداست او صرفاً به پیروزی نظامی‌اش مربوط نیست، بلکه به تصویری مربوط است که کلیسا از او به‌عنوان حاکمی مسیحی و مدافع ایمان و جامعه خود ارائه کرده است.
با این حال، اهمیت تاریخی او به‌شدت با نبرد کولیکوو در سال ۱۳۸۰ گره خورده است. دیمیتری از مسکو توانست شماری از سرزمین‌ها و نیروهای روسی را متحد کند و در برابر سپاه مامای، فرمانده قدرتمند اردوی زرین، به پیروزی برسد. این پیروزی اگرچه به استقلال روس‌ها منجر نشد ــ و تنها دو سال بعد تختامیش مسکو را تصرف کرد و نظام خراج‌گزاری ادامه یافت ــ اما در حافظه تاریخی روسیه به‌عنوان یک حماسه بزرگ ثبت شد؛ حماسه‌ای که اتحاد روس‌ها پیرامون مسکو و توانایی آنان برای مقابله با قدرت اردوی زرین را نشان می‌داد. به همین دلیل، دیمیتری دونسکوی در حافظه روسیه تنها یک قدیس نیست؛ او شخصیتی است که قداست مذهبی، قدرت مسکو و پیروزی نظامی در وجود او به یکدیگر پیوند خورده‌اند. از همین منظر، انتقال بقایای او به محیط جنگ امروز برای کلیسای اوکراین حساسیت دارد؛ زیرا می‌تواند این میراث تاریخی را از یک خاطره مذهبی و تاریخی به نمادی برای تقویت معنوی نیروهای روس در جنگ کنونی تبدیل کند.[1]
[1] reuters.com/world/europe/russia-sends-bones-medieval-warrior-prince-ukraine-front-boost-morale-2026-09-10
