یک راهبهٔ جوان بودایی، یک کشیش کاتولیک و یک کشیش پروتستان اخیراً در برنامهٔ پرطرفدار شبکهٔ tvN با نام You Quiz On The Block ظاهر شدند.
در میان خنده، اجرای چالشهای شبکههای اجتماعی و رقصیدن با آهنگ وایرال یک گروه K-pop به نام Soda Pop از انیمیشن Demon Hunters، آنها دربارهٔ این صحبت کردند که دوری از کیپاپ چقدر سخت است.
حضور سرزندهٔ آنها تضاد شدیدی داشت با قسمت قبلی برنامه که در آن روحانیون ارشد دربارهٔ آموزههای دینی و گفتوگوی بینادیانی با صدایی آرام صحبت میکردند.
هرچه تعداد بیشتری از جوانان کره جنوبی خود را بیدین یا فاقد وابستگی مذهبی معرفی میکنند، گروههای مذهبی نیز برای بازآفرینی خود دست به کار شدهاند: از راهبان بودایی مجازی و آیینهای الهامگرفته از کیپاپ گرفته تا کلیساهایی که با فضای شبانهٔ سئول درهم میآمیزند.
طبق یک نظرسنجی سال ۲۰۲۴ از موسسهٔ Hankook Research، ۶۹ درصد از کرهایهای دههٔ بیست زندگی گفتهاند هیچ وابستگی مذهبی ندارند؛ بالاترین رقم در میان تمام نسلها.
با روبهرو شدن با اجتماعات کوچکتر، بسیاری از جوامع دینی تلاش میکنند در فرهنگی که تحت تأثیر رسانههای دیجیتال، فردگرایی و زیرفرهنگهای اینترنتی شکل گرفته، همچنان مرتبط و اثرگذار باقی بمانند.
در یک پخش زندهٔ پلتفرم کرهای Chzzk در ۹ نوامبر، یکی از بینندگان پرسید: «آیا این واقعاً یک موعظهٔ بودایی است که بتوانم به مادربزرگم نشان دهم؟» روی صفحه، راهبی دوبُعدی با ظاهری شبیه انیمه، چشمان مهربان و ردایی روان سر تکان داد و گفت: «بله.»
پشت این آواتار، راهبی ۳۱ ساله با نام «ونربل بولبئوب» قرار دارد؛ یکی از جدیدترین ویتیوبرهای کره جنوبی.
او در ۱۷ اکتبر نسخهٔ ارتقایافتهٔ آواتار خود را معرفی کرد؛ تغییری از یک شخصیت کارتونی کوتاهقد به یک راهب بلند و خوشقیافه که بسیاری از مخاطبان او را «بیش از حد خوشچهره» توصیف کردند.
این راهب مجازی از فناوری زندهای بهره میبرد که حرکات و حالات چهره را در همان لحظه تشخیص میدهد.
او هر یکشنبه موعظههای منظم و هر پنجشنبه نشستهای گفتوگویی آنلاین برگزار میکند و حتی مراسم طنزآمیزی مانند «آیین چئوندو برای بایس من»، نوعی مراسم یادبود بودایی برای شخصیتهای خیالی یا سلبریتیهای داستانی، ترتیب میدهد.
او میگوید نخستین بار در ماه ژوئیه و پس از تماشای انیمیشن KPop Demon Hunters در نتفلیکس به این ایده رسیده است.
«وقتی میمهای مربوط به محراب تشییعجنازهٔ ساختگی گروه خیالی Saja Boys را دیدم، با خودم گفتم: چرا ما این کار را نکنیم؟»
فرقهٔ چوگه، بزرگترین شاخهٔ بودیسم کره جنوبی، تأیید کرد که ونربل بولبئوب واقعاً یک راهب رسمی است، اما دربارهٔ پخشهای زندهٔ او اظهار نظری نکرد.
این راهب مجازی با شوخی گفت: «اگر ناپدید شدم، احتمالاً مرا به هوئبوپبو بردهاند»؛ اشاره به نهاد نظارتی و انضباطی فرقه.
گرچه روش او نامتعارف است، اما بازتابدهندهٔ تغییری بزرگتر در بودیسم کره جنوبی است: آمیختن امر مقدس با امر آشنا، از برگزاری کلاسهای موجسواری در قالب اقامت در معابد گرفته تا برنامههای قرار و آشنایی برای جوانان مجرد در معابد.
در ماه مه، همزمان با تولد بودا، جامعهٔ بودایی «کافهٔ تولد بودا» را برگزار کرد؛ الهامگرفته از سنت هواداران کیپاپ که معمولاً کافههایی را اجاره میکنند و آنها را با کالاها و پوسترهای مرتبط با تولد ستارهٔ محبوبشان پر میکنند.
از کلوب تا کلیسا
بودیسم در این دگرگونی تنها نیست. در سراسر سئول، جوامع مسیحی نیز در تلاشاند تا با نسلی سخن بگویند که اصالت را بیش از اقتدار ارزش میگذارد.
در سال ۲۰۱۷، کشیش «نام بین» کلیسای Newsong را در محلهٔ هونگده، یکی از شلوغترین مناطق تفریحی شبانهٔ سئول، تأسیس کرد.
این ساختمان قبلاً یک کلوب شبانه بود، مجهز به نورهای نئونی، سیستم صوتی و حتی پیشخوان بار؛ پیش از آنکه پاستور نام آن را به مکانی برای عبادت تبدیل کند.
او گفت: «این منطقه دقیقاً داخل محدودهٔ تجاری شهر است. حتی منطقهٔ مسکونی هم نیست. میخواستم کلیسایی را در جایی بسازم که بتواند به نسل بعدی دسترسی داشته باشد، و هونگده به ذهنم آمد. در میان صدها بار در اینجا، ما بهعنوان کلیسایی وجود داریم که افراد زیادی از آن خبر ندارند.»
جمعیت کلیسا، که تقریباً تماماً از افراد دههٔ ۲۰ و ۳۰ تشکیل شده، هر یکشنبه عصر گرد هم میآیند.
کمی پیش از مراسم، خیابانهای بیرونی پر است از نوازندگان خیابانی و رهگذران شبگرد.
در داخل، فضا کمتر شبیه یک موعظه و بیشتر شبیه یک اجرای زنده است: با موسیقی آکوستیک، نورهای فلش و حضار ایستاده.
یکی از شرکتکنندگان گفت: «احساس میکنم مثل یک کلیسای راک است که در آمریکا دیده بودم. در اروپا، همیشه اخبار مربوط به تبدیل کلیساها به کلوب شبانه را میشنویم. بسیار هیجانزده و از نظر روحی سپاسگزارم که توانستیم این کلوب را دوباره به کلیسا تبدیل کنیم و جوانها برای عبادت اینجا میآیند.»
پاستور نام میگوید کلیسای Newsong عمداً از «جنبههای فرهنگی کمتر مذهبی» مانند میمها و چالشهای شبکههای اجتماعی استفاده میکند تا با جوانان ارتباط برقرار کند.
او افزود: «بعضی از کلیساهای سنتی فکر میکنند روشهای ما خطرناک است و زیادی سکولار شدهایم. اما اصول پیام انجیل تغییر نمیکند. ما در آن مصالحه نمیکنیم.»
او توضیح داد که آنها یک چرخهٔ بازخورد دقیق دارند تا مطمئن شوند پیام اصلی بهخاطر روش ارائه تحریف نمیشود.
«استفاده از روشهایی که همهٔ جوانها با آنها آشنا هستند، باعث میشود بتوانیم آنها را بهتر دعوت کنیم و علاقهمندشان کنیم.»
هر دو، موعظههای مجازی ونربل بولبئوب و کلیسای «کلوبی» پاستور نام، بازتابدهندهٔ روندی رو به رشد در دین کره جنوبی هستند: تلاش برای مواجهه با نسلهای جوان در چارچوبی که برای خود آنها معنادار است.
پاستور نام معتقد است نظرسنجیهای کشور نکتهٔ مهمی را نادیده میگیرند: اینکه هرچند نسل جوان ممکن است وابستگی مذهبی نداشته باشد، اما همچنان به معنویت علاقمند است.
او گفت: «جوانان بسیاری به مسائل دینی یا معنوی علاقه دارند.»
او طی هشت سال حضور در هونگده شاهد افزایش دکههای فالگیری بوده است.
«این تقاضای بالا نشان میدهد مردم هنوز دربارهٔ آینده و پاسخ به پرسشهای بزرگ زندگی کنجکاوند. آنها خود را SBNR مینامند: معنوی، اما نه مذهبی.»
او افزود بسیاری از جوانان کرهای نسبت به کلیساهای سنتی که نمیتوانند به پرسشهای بزرگ زندگی پاسخ دهند، بدبین شدهاند.
«ما از جنبههای فرهنگی استفاده میکنیم و تلاش میکنیم کتاب مقدس را نه بهعنوان مجموعهای از قوانین، بلکه چیزی معرفی کنیم که میتواند خستگی را کم کند و در زندگی راهنمایمان باشد.»
ونربل بولبئوب نیز هدفی مشابه دارد.
او گفت: «من این پخش زنده را شروع کردم چون میخواستم بودیسم را به شیوهای ترویج کنم که مردم واقعاً با آن ارتباط برقرار کنند. امیدوارم مردم احساس کنند راهبان و خودِ بودیسم قابل دسترس هستند.»
او افزود: «برای من کافی است نقش کسی را داشته باشم که شما را از سایهها به سوی نور هل میدهد.»[1]
[1] straitstimes.com/asia/east-asia/faith-in-the-age-of-gen-z-south-koreas-religions-turn-to-avatars-acoustics-and-pop-culture
