همزمان با تشدید درگیریهای یمن و گسترش حملات به خاک عربستان، شماری از علمای سعودی و نهادهای دینی منطقه در حمایت از مواضع ریاض بیانیه صادر کردند. در مقابل، رابطة علماء اليمن و جمعی از علمای نزدیک به صنعا، با رد اتهامات مطرحشده علیه انصارالله، از آنچه استفاده سیاسی از حرمت مکه و مدینه میخوانند انتقاد کردند و بر حمایت یمن از فلسطین و مقابله با مداخله خارجی تأکید گذاشتند.
نخستین موضع برجسته این دوره، بیانیه صالح الفوزان، مفتی اعظم عربستان، در ۲۴ سپتامبر بود. الفوزان در بیانیهای خطاب به «مرابطان» و نیروهای ائتلاف، انصارالله را «عصابة شر» و «دسیسة الأعداء» خواند و مدعی شد این گروه بر «عقیده و منهج فاسد» بنا شده است. او نیروهای حاضر در جبهه را به صبر، مرابطه، وحدت صفوف و اطاعت از فرماندهان فراخواند و بازگرداندن امنیت و ثبات به یمن تحت حاکمیت دولت مورد حمایت ائتلاف را از «واجبترین واجبات» توصیف کرد.[1]
رابطة علماء اليمن در ۲۵ سپتامبر در واکنش به این موضعگیری، بیانیهای منتشر کرد و اتهامات الفوزان درباره هدف قرار دادن مکه به دست یمنیها را «بهتان» و «شهادت زور» خواند. این نهاد، علمای نزدیک به حکومت سعودی را به تبدیل فتوا به ابزاری در خدمت حاکمان متهم کرد و پرسید چرا آنان در برابر تحولات غزه، تعرض به مسجدالاقصی و اقدامات اسرائیل موضع مشابهی اتخاذ نمیکنند. در این بیانیه، یمن «سرزمین ایمان و حکمت» و پشتیبان فلسطین معرفی شده و از علمای سعودی خواسته شده است بهجای تحریک علیه یمن، حکومت خود را به توقف جنگ و رفع محاصره فراخوانند.[2]
طاهر محمود اشرفی، رئیس شورای علمای پاکستان، در کنفرانس دانشگاه اسلامی مدینه در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶، انصارالله را «گروهی تروریستی» خواند و گفت این جریان ارتباطی با اسلام ندارد؛ بااینحال، تأکید کرد که جنگ یمن نباید به نزاع شیعه و سنی تعبیر شود. او امنیت عربستان و بهویژه مکه و مدینه را خط قرمز پاکستان دانست و حمایت دولت، ارتش و علمای این کشور از ریاض را اعلام کرد. این موضع در ادامه پیامهای او در ۱۹ و ۲۰ سپتامبر علیه تهدیدهای منتسب به انصارالله و حمایت از «ائتلاف دفاعی مکه» میان پاکستان، ترکیه و عربستان مطرح شد.[3]
در ۲۹ سپتامبر، مسجد تاریخی الجند در استان تعز میزبان نشستی با حضور علما، خطیبان، مبلغان و شیوخ صوفی بود. این نشست را هیئت عمومی اوقاف و ارشاد و واحد علما و متعلمان سازماندهی کردند. علوی بن عقیل، مفتی تعز و عضو شورای عالی قضایی، در این گردهمایی بر رد آنچه کارزار تحریف علیه مردم یمن خواند تأکید کرد. حبیب طاهر الحَدّار و رضوان المحیا، از اعضای رابطة علماء اليمن، نیز بر مسئولیت دینی علما در دفاع از مردم یمن و مخالفت با جنگ و محاصره تأکید گذاشتند. حاضران از عملیات نیروهای مسلح یمن و حمایت از ملت فلسطین سخن گفتند و بر لزوم مقابله با نفوذ خارجی تأکید کردند.[4]
مناقشه درباره حرمت حرمین شریفین در اول اکتبر وارد مرحله تازهای شد؛ هنگامی که ائتلاف به رهبری عربستان مدعی شد یک تأسیسات توزیع برق در مدینه، تأمینکننده برق مسجدالنبی، هدف حمله قرار گرفته است. به گفته ائتلاف، یکی از ترانسفورماتورها از مدار خارج شد، اما شبکه برق مختل نشد. انصارالله این اتهام را رد کرد.[5]
در همان روز، الازهر مصر بیانیهای در محکومیت هدف قرار گرفتن تأسیسات توزیع برق مدینه منتشر کرد و با تأکید بر حرمت این شهر و لزوم حفاظت از ساکنان و زائران مسجدالنبی، همبستگی خود را با عربستان اعلام کرد؛ هرچند در متن این بیانیه نامی از عامل حمله برده نشده بود.[6]
در مقابل، رابطة علماء اليمن در بیانیهای در اول اکتبر، اتهام عربستان را «اکذوبة جديدة» و «بهتاناً كبيراً» خواند و حکومت سعودی را به بهرهبرداری سیاسی از قداست مکه و مدینه متهم کرد. این نهاد با استناد به آیه «إِن جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا» خواستار بررسی و راستیآزمایی ادعاها شد و از علمای جهان اسلام خواست در برابر آنچه افترا به مردم یمن میداند سکوت نکنند.[7]
در همین مقطع، ریاست امور دینی مسجدالحرام و مسجدالنبی اتهام هدف قرار گرفتن مکه و مدینه از سوی انصارالله را محکوم کرد و آن را تعرض به حرمت اماکن مقدس دانست. جمعیت مرکزی اهل حدیث پاکستان نیز با محکوم کردن حمله ادعایی به تأسیسات برق مدینه، همبستگی خود را با عربستان اعلام کرد.[8]
در ۲ اکتبر، وبسایت رابطة العالم الإسلامي نامهای را منتشر کرد که محمد اسماعیل رشید اسماعیل، دبیرکل انجمن علمای امت در بریتانیا، خطاب به محمد عبد الکریم العیسی، دبیرکل این نهاد، نوشته بود. این نامه حمله ادعایی به تأسیسات برق مدینه را محکوم و از عربستان حمایت میکرد.[9]
در گزارش منتشرشده در ۶ اکتبر، یمناکسترا از بیانیه کنفرانس علمای و خطیبان استان إب خبر داد که در صنعا برگزار شده بود. شرکتکنندگان ادعاهای عربستان درباره هدف قرار دادن مکه و مدینه را رد کردند و آن را تلاشی برای مخدوش کردن موضع مردم یمن و مقاومت آنان در برابر جنگ و محاصره دانستند. آنان همچنین تأکید کردند که دفاع از مقدسات اسلامی، بهویژه مسجدالاقصی، باید از بهرهبرداری سیاسی از حرمین جدا شود.[10]
صالح الفوزان در ۱۲ اکتبر بار دیگر موضعی علیه انصارالله اتخاذ کرد. او در بیانیهای که خبرگزاری رسمی عربستان منتشر کرد، هدف قرار دادن تأسیسات غیرنظامی و به خطر افتادن جان زائران حرمین را از بزرگترین جرائم دانست و با استناد به آیات و روایات مربوط به حرمت مکه و مدینه، خواستار نابودی این گروه شد.[11] موضع مهم دیگر در ۱۹ اکتبر از سوی رابطة علماء اليمن منتشر شد. این نهاد از فراخوان احمد الطیب، شیخ الازهر، برای پایان دادن به جنگها و اختلافات میان مسلمانان استقبال کرد و آمادگی صنعا را برای میزبانی کمیتهای از عالمان و شخصیتهای کشورهای اسلامی اعلام کرد. در این بیانیه خواسته شد کمیته پیشنهادی میان طرفهای منازعه در یمن و عربستان بیطرف بماند و تلاشهای جهان اسلام بهجای درگیریهای داخلی، بر حمایت از فلسطین و دفاع از مسجدالاقصی متمرکز شود.[12]
[1] https://aja.ws/cq8lpo
[2] https://www.21sep.net/312993
[3] https://www.app.com.pk/national/ashrafi-presented-with-honorary-shield-at-islamic-university-of-madinah-international-conference
[4] https://www.yemenextra.net/2026/09/29/they-called-for-the-liberation-of-the-remaining-parts-of-the-province-scholars-and-preachers-in-taiz-reject-the-saudi-enemys-mobilization-efforts-and-commend-the-armed-forces-operations
[5] https://aje.news/e2pjgk
[6] https://www.ammonnews.net/article/1033697
[7] https://saba.ye/ar/news3800480.htm
[8] https://www.sabanew.net/story/ar/153369
[9] https://themwl.org/ar/adant-alatda-alhwthy-ly-mnshat-almdynt-almnwrt-waltdamn-m-almmlkt-alrbyt-alswdyt
[10] https://www.yemenextra.net/2026/10/06/statement-by-scholars-and-preachers-of-ibb-a-legitimate-refutation-of-the-aggressions-fabrications-and-attempts-to-exploit-the-two-holy-mosques-to-target-yemen
[11] https://spa.gov.sa/ar/N2699632?type=news&uuid=N2699632
[12] https://saba.ye/ar/news3813821.htm











