اگرچه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران باعث تضعیف تصویر آمریکا و نشان دادن ناتوانی آن در مقابله با پیامدهای جنگ شد، و ترامپ به فردی متناقض تبدیل گردید که در یک روز حرفهایی مخالف هم میزد، آمریکا در عین حال پنج خدمت بزرگ به نظام جمهوری اسلامی ایران ارائه کرد که بدون آنها، ایران قادر به دستیابی به چنین نتایجی نمیبود:
- تقویت پشتوانه داخلی مردم ایران برای حمایت از نظام. پیش از جنگ، بخش زیادی از مردم علیه حکومت تظاهرات میکردند، اما این جنگ باعث شد تا مردم ایران، حتی کسانی که معترض بودند، به طور ناخواسته به نظام نزدیک شوند. همچنین، این جنگ اختلافات داخلی میان جناحهای مختلف سیاسی (اصلاحطلبان و محافظهکاران) را کاهش داد و باعث اتحاد بیشتر در داخل حکومت شد.
- جنگ موجب تسهیل روند انتقال قدرت در ایران شد. یکی از بزرگترین معضلات نظام جمهوری اسلامی، موضوع جانشینی آیتالله خامنهای به عنوان رهبر عالی کشور بود. با مرگ آیتالله خامنهای، انتقال قدرت به پسرش، مجتبی خامنهای، بدون هیچ گونه مشکل یا چالش جدی انجام شد. در حالی که آمریکا برای تغییر طالبان در افغانستان ۲۰ سال زمان نیاز داشت، در ایران این تغییر در عرض ۳ روز به طور موفقیتآمیز انجام شد.
- جنگ باعث بهبود جایگاه ایران در دنیای عرب شد. پیش از جنگ، ایران به دلیل حمایت از رژیم بشار اسد در سوریه، محبوبیت زیادی در میان کشورهای عربی نداشت. اما پس از شروع جنگ، ایران به دلیل مقابله با آمریکا و اسرائیل و همچنین اصلاح سیاستها و گفتمانش نسبت به کشورهای عربی، محبوبیت خود را در این منطقه افزایش داد.
- مشکلات اقتصادی ایران در مقابل مردم کاهش یافت. مردم بیشتر به مسائل امنیتی و تهدیدات جنگی توجه کردند و در نتیجه، نگرانیها از مشکلات اقتصادی کمتر شد. علاوه بر این، اگر مذاکرات موفقیتآمیز میشد، رفع تحریمها و آزادسازی پولهای مسدود شده در آمریکا و اروپا امکانپذیر میشد.
- تهدیدات ایران برای بستن تنگه هرمز و حمله به اسرائیل با موشکها، در نهایت ثابت کرد که ایران قادر به انجام این تهدیدات است. جنگ نشان داد که ایران نه تنها قادر به تهدیدات نظامی خود است، بلکه تاثیرات اقتصادی این تهدیدات میتواند بر اسرائیل و حتی بر اقتصاد جهانی تأثیر زیادی بگذارد.
نتیجهگیری: گرچه ایران پس از حملات سنگین آمریکا و اسرائیل به پایگاهها و تأسیسات انرژی خود آسیب دید، اما قبل از جنگ ایران به دنبال نفوذ و سلطه منطقهای بود. پس از جنگ، ایران به یک قدرت منطقهای کاملاً تثبیتشده تبدیل شد. در این وضعیت، آمریکا نه تنها نتوانست از کشورهای عربی که ادعا میکرد از آنها محافظت میکند، حمایت کند، بلکه موجب تقویت موقعیت ایران در منطقه شد. حالا چه مذاکرات به نتیجه برسد و چه جنگ ادامه یابد، همه کشورهای منطقه باید با ایران طبق واقعیت جدید و قدرت فزاینده آن تعامل کنند. سوالی که باقی میماند: چه زمانی امت اسلامی یک پروژه مشترک و مستقل از آمریکا و اسرائیل خواهد داشت که نه تنها از وابستگیها و خیانتها به دور باشد، بلکه قادر به وحدت امت و جلوگیری از درگیریها و تجاوزات بین کشورهای اسلامی باشد؟[1]
[1] facebook.com/MahmoudFathy003/posts/1538004034559661
