یک سال از سقوط دولت سابق سوریه با رنگ و لعاب امنیتی و اطلاعاتی آن میگذرد؛ نظامی که جای خود را به حکومتی جدید با چهرهها و افرادی داد که مردم سوریه را با وعدههای آزادی و انتقاد از سیاستهای امنیتی دولت پیشین دلگرم کردند. اما این انتقادات، دیری نپایید که دولت جدید از آنها عدول کرد و زندانها بار دیگر مملو از اسرا و زندانیان شدند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی اشاره کرد که زندانها و مراکز بازداشت دوباره با هزاران نفر از بازداشتشدگان پر شدهاند؛ صحنهای که نگرانی گستردهای در میان سازمانهای حقوق بشر برانگیخته است.
در تحقیقات ذکرشده در گزارش این خبرگزاری، آمده است که تعدادی از زندانهایی که پس از سقوط دولت سابق بسته شده بودند، طی سال گذشته دوباره فعالیت خود را آغاز کردهاند، با وجود وعدههای رئیس دولت انتقالی ابو محمد الجولانی، معروف به الشرع، مبنی بر تعطیلی زندانهای بدنام و بستن پرونده بازداشتهای خودسرانه؛ وعدهای که واقعیت موجود ـ به گفته منابع متعدد ـ نشان میدهد به طور کامل عملی نشده است.
صحنههای بازداشت دوباره و با قدرت به واقعیت سوریه پس از جنگ بازگشتهاند. موجهای پیدرپی بازداشت، سوریهایی از پیشینهها و طوایف مختلف را دربر گرفته است؛ بهانهها حفظ امنیت اعلام میشود، و اتهامها آمادهاند.
با وجود تفاوت زمینه سیاسی میان نظام پیشین و نظام فعلی، نتیجه یکی است: ازدحام مراکز بازداشت، نگهداری بدون طرح اتهام روشن و فقدان مسیرهای قانونی شفاف.
دولت دمشق، در تلاش برای توجیه وضعیت امنیتی مشابه گذشته، میگوید بازداشتها در چارچوب پیگرد افرادی که در جنایات و تخلفات دست داشته اند، صورت میگیرد و کشور در مرحلهی انتقالی قرار دارد که مستلزم بازسازی نهادهای امنیتی و قضایی است.
با این حال، مدافعان حقوق بشر هشدار میدهند که ادامهی بازداشتهای دستهجمعی و نبود شفافیت، بار دیگر فضای ترس را آشکار کرده و اعتماد به وعدههایی را که همراه با مرحلهی جدید داده شد، متزلزل میسازد.
و در میان وعدههای اصلاح و واقعیت زندانهای مملو از زندانیان، پروندهی بازداشتشدگان آزمونی سرنوشتساز برای توانایی سوریهی جدید در ساخت دولتی قانونمدار است؛ دولتی که در آن، سلولهای زندان دیگر نماد حکومت نباشند.
