بر اساس گزارش تحقیقی رویترز، دو برادر اسرائیلی به نامهای الی‌آو لیبی و هارل «کوکو» لیبی از طریق شرکت ساختمانی خود در ایجاد و توسعه کانون‌های شهرک‌نشینی یهودی در کرانه باختری نقش دارند؛ فعالیتی که فراتر از ساخت‌وساز معمول، بخشی از روند گسترش حضور شهرک‌نشینان مذهبی در این منطقه محسوب می‌شود.
شبکه مرتبط با این دو برادر با ساخت خانه‌های پیش‌ساخته، جاده، زیرساخت و همچنین ایجاد مزارع، به توسعه کانون‌هایی کمک کرده است که بسیاری از آنها فاقد مجوز رسمی اسرائیل هستند. بر اساس بررسی رویترز، فعالیت مرتبط با این شبکه از سال ۲۰۲۳ به ایجاد دست‌کم ۹ کانون شهرک‌نشینی غیرمجاز کمک کرده است.
اهمیت این شبکه در پیوند آن با جریان صهیونیسم دینی و جنبش شهرک‌نشینان مذهبی است. الی‌آو لیبی در هیئت مدیره انجمن «مزارع» نیز حضور داشته؛ شبکه‌ای که هدف خود را توسعه مزارع و تشویق نسل جدید شهرک‌نشینان به حضور در مناطق مختلف کرانه باختری قرار داده است.
این روند تنها به فعالیت گروه‌های خصوصی محدود نمانده و بخشی از آن از حمایت‌های دولتی نیز برخوردار بوده است. بر اساس اسناد بررسی‌شده توسط رویترز، شرکت و شهرک‌های مرتبط با خانواده لیبی طی سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ حدود ۱۶۸ هزار شِکِل کمک دولتی دریافت کرده‌اند و برای سال جاری نیز بیش از ۱۰۷ هزار شِکِل دیگر برای آنها تصویب شده است.
در همین چارچوب، تسوی سوکوت، نماینده حزب صهیونیسم دینی در کنست، از شهرک‌نشینان جوان حمایت کرده و الی‌آو لیبی را یکی از «سازندگان بزرگ اسرائیل» توصیف کرده است؛ موضعی که پیوند میان جریان سیاسی صهیونیسم دینی و پروژه گسترش شهرک‌نشینی را نشان می‌دهد.
بر اساس داده‌های مورد استناد رویترز، از سال ۲۰۲۲ تاکنون حدود ۴۳۴ فلسطینی، عمدتاً دامداران بدوی، از مناطق اطراف کانون‌های مرتبط با این شبکه کوچ کرده‌اند و فعالیت شهرک‌نشینان دسترسی فلسطینیان به محدوده‌ای حدود ۱۰ هزار هکتار را محدود کرده است.
هارل لیبی و شرکت ساختمانی مرتبط با او نیز پیش‌تر هدف تحریم دولت بریتانیا قرار گرفته‌اند. لندن آنها را به حمایت از ایجاد کانون‌های غیرمجاز شهرک‌نشینی و اقداماتی که به جابه‌جایی فلسطینیان منجر می‌شود، متهم کرده است. به این ترتیب، ماجرای دو برادر لیبی را می‌توان نمونه‌ای از مدل جدید گسترش شهرک‌نشینی مذهبی در کرانه باختری دانست؛ مدلی که در آن شرکت‌های خصوصی، انجمن‌های شهرک‌نشینان، مزارع، جریان صهیونیسم دینی و بخش‌هایی از ساختار دولتی در کنار یکدیگر، به‌جای توسعه صرفاً رسمی شهرک‌ها، به دنبال ایجاد حضور و حاکمیت عملی یهودیان بر مناطق بیشتری از کرانه باختری هستند.[1]
[1] reuters.com/world/middle-east/how-two-israeli-brothers-are-driving-west-bank-settler-land-grab-2026-09-08
