یازدهمین کنفرانس بین‌المللی دارالافتای مصر با عنوان «چالش‌های خانواده در میانه تحولات بزرگ؛ رویکرد فتوایی برای حمایت از خانواده، ترسیم آینده آن و حفظ هویت» روزهای ۲ و ۳ سپتامبر در قاهره برگزار می‌شود.
در این کنفرانس، مفتیان، علما و پژوهشگرانی از ۸۰ کشور حضور دارند. موضوع اصلی کنفرانس، بررسی تأثیر تحولات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، رفتاری و فناوری بر خانواده و تلاش برای ارائه پاسخ‌های فقهی به این تحولات است.
نظیر عیاد، مفتی اعظم مصر، اعلام کرده است که بیش از ۵۰۰ چکیده پژوهشی برای کنفرانس دریافت شده که ۳۱۷ مقاله از میان آنها برای ارائه و بررسی پذیرفته شده‌اند. قرار است نتایج این مطالعات در قالب راهکارهای فقهی و فتوا تدوین و برای استفاده مسلمانان در کشورهای مختلف به چند زبان ترجمه شود.
در کنار دارالافتای مصر، شماری از نهادهای دولتی و علمی این کشور نیز در کنفرانس مشارکت دارند؛ از جمله شورای ملی زنان، شورای ملی کودکی و مادری، مرکز ملی تحقیقات اجتماعی و جرم‌شناختی و دانشگاه‌های مصر. همچنین احمد الطیب، شیخ الازهر، از سخنرانان این کنفرانس است. به این ترتیب، اگرچه برگزارکننده اصلی کنفرانس دارالافتای مصر و «دبیرخانه عمومی نهادهای فتوا در جهان» است، الازهر نیز از طریق بالاترین مقام خود در این رویداد حضور دارد.
اما اهمیت این کنفرانس صرفاً به موضوع خانواده محدود نمی‌شود.
ریشه این پروژه به سال ۲۰۱۵ بازمی‌گردد. نخستین کنفرانس بین‌المللی دارالافتای مصر در همان سال برگزار شد و یکی از نتایج مهم آن، ایجاد «دبیرخانه عمومی نهادهای فتوا در جهان» در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۵ بود. این دبیرخانه در مقر دارالافتای مصر در قاهره تأسیس شد و هدف آن گردآوردن مفتیان و نهادهای فتوا از کشورهای مختلف در یک شبکه جهانی اعلام شد.
این روند در سال‌های بعد گسترش پیدا کرد. دبیرخانه علاوه بر برگزاری کنفرانس‌های سالانه، برنامه‌های آموزشی برای مفتیان و مبلغان، تولید و ترجمه آثار دینی و اعزام هیئت‌های علمی به کشورهای مختلف را در دستور کار قرار داده است. خود دارالافتاء می‌گوید این دبیرخانه طی یک دهه به مرکزی برای پیوند دادن نهادهای فتوا در بیش از ۷۰ کشور تبدیل شده است. از این منظر، حمایت عبدالفتاح السیسی از این کنفرانس‌ها نیز اهمیت پیدا می‌کند. کنفرانس یازدهم همانند دوره های پیش با حمایت ریاست‌جمهوری مصر برگزار می‌شود؛ بنابراین می‌توان این روند را بخشی از تلاش دولت مصر برای تقویت و بین‌المللی‌کردن گفتمان دینی تحت مدیریت خود دانست.
در واقع، قاهره از دارالافتاء و شبکه دبیرخانه نهادهای فتوا نیز به‌عنوان کانالی مستقل برای ارتباط مستقیم با مفتیان و نهادهای دینی کشورهای مختلف استفاده می‌کند. از این منظر، کنفرانس‌های سالانه دارالافتاء را می‌توان بخشی از یک پروژه بلندمدت شبکه‌سازی دینی فراملی و افزایش قدرت نرم مصر در جهان اسلام دانست؛ پروژه‌ای که از سال ۲۰۱۵ آغاز شده و اکنون، پس از یک دهه، شبکه‌ای از ده‌ها نهاد فتوا را در بر گرفته است.[1]
[1] dar-alifta.org/ar/articles/details/12337
